లోకానికి వెలుగునిచ్చే ఆదిత్యుడి జన్మదినమే రథసప్తమి. మంచు కురిసే శీతాకాలం నుంచి వెచ్చని వసంత కాలంలోకి ప్రకృతి అడుగుపెట్టే ఈ సమయంలో సూర్యరశ్మి మన ఆరోగ్యానికి ఎంతో అవసరం. అందుకే మన పెద్దలు ఈ రోజున చేసే స్నానానికి, పూజకు ప్రత్యేక నియమాలను చేర్చారు. ఆ సూర్య నారాయణుడి కృప పొంది, సంపూర్ణ ఆయురారోగ్యాలతో వర్ధిల్లాలంటే రథసప్తమి నాడు మనం పాటించాల్సిన ముఖ్యమైన నియమాలు విశేషాలు ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
జిల్లేడు ఆకుల స్నానం – ఆరోగ్య రహస్యం: రథసప్తమి రోజున అత్యంత ప్రధానమైన నియమం ‘అర్కపత్ర స్నానం’. సూర్యోదయానికి ముందే నిద్రలేచి ఏడు జిల్లేడు ఆకులను (తల మీద ఒకటి, భుజాలపై రెండు, మోకాళ్లపై రెండు, పాదాలపై రెండు) ఉంచుకుని స్నానం చేయాలి. జిల్లేడు ఆకులకు సూర్యుడి శక్తిని గ్రహించే గుణం ఉంటుంది.
పురాణాల ప్రకారం, ఈ విధంగా స్నానం చేయడం వల్ల ఏడు జన్మల పాపాలు హరించుకుపోవడమే కాకుండా, శరీరానికి రోగనిరోధక శక్తి పెరుగుతుందని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది. స్నానం చేసేటప్పుడు సూర్య భగవానుడిని స్మరిస్తూ, నదులలో లేదా ఇంట్లోనే పవిత్రంగా ఈ ప్రక్రియను పూర్తి చేయాలి.
ముంగిట రథం – పరమాన్నం నైవేద్యం: స్నానానంతరం ఇంటి ముంగిట శుభ్రం చేసి, రంగుల ముగ్గులతో సూర్యరథాన్ని తీర్చిదిద్దాలి. ఈ రోజున మరో విశేషమైన ఆచారం ‘క్షీరాన్నం’ వండటం. ఇంటి ఆవరణలో ఎండ తగిలే చోట పొయ్యిని ఏర్పాటు చేసి కొత్త కుండలో పాలను పొంగించాలి. ఆ పాలు తూర్పు దిశగా పొంగడం శుభసూచకంగా భావిస్తారు. ఆ పాలలో కొత్త బియ్యం, బెల్లం వేసి పరమాన్నం తయారు చేసి సూర్యుడికి నివేదించాలి. అలాగే చిక్కుడు కాయలతో రథం చేసి వాటిని సూర్యప్రతిమకు సమర్పించడం వల్ల సంతాన సౌఖ్యం, కుటుంబ క్షేమం కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
ఆదిత్య హృదయం – సూర్య నమస్కారాల విశిష్టత: పూజ పూర్తయిన తర్వాత ఆదిత్య హృదయం పఠించడం లేదా సూర్యాష్టకాన్ని వినడం వల్ల మనస్సు ప్రశాంతంగా మారుతుంది. ఈ పర్వదినం నాడు సూర్య నమస్కారాలు చేయడం అత్యంత శ్రేష్టం. ఇది కేవలం ఆధ్యాత్మిక ప్రక్రియ మాత్రమే కాదు, శారీరక దృఢత్వానికి కూడా దోహదపడుతుంది. రథసప్తమి నాడు చేసే దానాలకు (ముఖ్యంగా గోధుమలు, వస్త్రాలు) అనంతమైన పుణ్యం లభిస్తుంది.
గమనిక: పూజా సమయంలో ఎవరికైనా అనారోగ్యం ఉంటే లేదా జిల్లేడు ఆకులు అందుబాటులో లేకపోతే, మనస్ఫూర్తిగా సూర్య నమస్కారం చేసుకున్నా ఆ దేవుడి అనుగ్రహం లభిస్తుంది.
