స్నానం చేయడం అనేది కేవలం ఒంటిని శుభ్రం చేసుకోవడమే కాదు, అదొక సంస్కృతి. మన భారతదేశంలో సూర్యోదయానికి ముందే స్నానం చేయడం పవిత్రంగా భావిస్తే, చైనా, జపాన్ వంటి దేశాల్లో మాత్రం రాత్రి పడుకునే ముందు స్నానం చేయడానికి మొగ్గు చూపుతారు. ఈ అలవాట్ల వెనుక ఆయా దేశాల వాతావరణం, ఆచారాలు మరియు సైన్స్ దాగి ఉన్నాయి. ఆ ఆసక్తికరమైన కారణాలు ఏంటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం..
భారతదేశం- ఆధ్యాత్మికత మరియు వాతావరణం: మన దేశంలో స్నానానికి ఒక పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. పురాణాల ప్రకారం ఉదయాన్నే స్నానం చేయడం వల్ల శరీరం శుద్ధి అవ్వడమే కాకుండా, మనస్సు ప్రశాంతంగా మారుతుందని నమ్ముతాం. దీనికి తోడు భారత్ ఒక ఉష్ణమండల దేశం (Tropical Country). రాత్రి నిద్రలో మనకు విపరీతంగా చెమట పడుతుంది. అందుకే ఉదయాన్నే స్నానం చేయడం వల్ల అలసట పోయి, రోజంతా ఉత్సాహంగా ఉండటానికి వీలవుతుంది. పూజలు లేదా శుభకార్యాలు ఏదైనా సరే, ఉదయం స్నానం తర్వాతే మొదలుపెట్టడం మన ఆచారం.
జపాన్- అలసట తీర్చే వేడి నీటి స్నానం: జపాన్లో స్నానం అనేది ఒక రిలాక్సేషన్ థెరపీ. వారు ఉదయం కంటే రాత్రి పూట స్నానం చేయడానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. జపాన్ ప్రజలు రోజంతా కష్టపడి పనిచేసి ఇంటికి వచ్చాక, వేడి నీటి తొట్టిలో కాసేపు గడపడం వల్ల కండరాల నొప్పులు తగ్గుతాయని భావిస్తారు. చలి వాతావరణం ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల, రాత్రి వేడి నీటి స్నానం చేసి పడుకుంటే మంచి నిద్ర పడుతుందని వారి నమ్మకం. పైగా రోజంతా బయట తిరిగి వచ్చిన తర్వాత ఒంటికి ఉన్న దుమ్ముతో బెడ్ మీదకు వెళ్లడం వారికి అపవిత్రంగా అనిపిస్తుంది.
చైనా- ఆరోగ్యం మరియు ఆవిరి స్నానం: చైనాలో కూడా రాత్రి స్నానం వెనుక ఆసక్తికరమైన కారణాలు ఉన్నాయి. చైనీయులు ‘బాడీ టెంపరేచర్’ను బ్యాలెన్స్ చేయాలని చూస్తారు. రాత్రి పూట వేడి నీటి స్నానం చేయడం వల్ల శరీరంలోని రక్త ప్రసరణ మెరుగుపడుతుందని ఇది జీర్ణక్రియకు కూడా సహాయపడుతుందని వారు నమ్ముతారు. అంతేకాకుండా బయట వాతావరణంలోని కాలుష్యం మరియు రోజంతా పేరుకుపోయిన బ్యాక్టీరియాను ఇంటి లోపలికి రానివ్వకూడదనే ఉద్దేశంతో పడుకునే ముందే శుభ్రంగా స్నానం చేసి కొత్త బట్టలు ధరిస్తారు.
ఏది మంచిది? సైన్స్ ఏం చెబుతోంది?: నిజానికి ఉదయం స్నానం చేయడం వల్ల మెదడు అప్రమత్తంగా (Alert) మారుతుంది, ఇది ఆఫీస్ పనులకు వెళ్లే వారికి మంచిది. రాత్రి స్నానం వల్ల మెదడు ప్రశాంతంగా మారి నిద్రలేమి (Insomnia) సమస్యను తగ్గిస్తుంది. ఇక అయితే, చల్లని దేశాల్లో రాత్రి స్నానం శరీరానికి వేడిని ఇస్తుంది, వేడి దేశాల్లో ఉదయం స్నానం చల్లదనాన్ని ఇస్తుంది. కాబట్టి ఈ మార్పులకు ప్రధాన కారణం ఆయా దేశాల వాతావరణ పరిస్థితులే. మన వాతావరణానికి మనం చేసే ఉదయపు స్నానమే సరైనది.
ఏ సమయంలో చేసినా స్నానం ఆరోగ్యాన్ని ఇస్తుంది. భారతీయులు ఉత్సాహం కోసం ఉదయం చేస్తే, జపనీయులు ప్రశాంతత కోసం రాత్రి చేస్తారు. సంప్రదాయాలు వేరైనా, శుభ్రతను పాటించడమే అందరి అసలు లక్ష్యం.
