వైకుంఠ ద్వారపాలకులుగా ఉన్న జయ విజయులు రాక్షసులుగా ఎందుకు పుట్టాల్సి వచ్చింది? సాక్షాత్తు శ్రీ మహావిష్ణువు చెంతనే ఉండేవారికి శాపం ఇచ్చిన ఆ మహర్షులు ఎవరు? ఈ కథ వినడానికి కేవలం ఒక శాపంలా అనిపించినా, దీని వెనుక లోక కల్యాణం దాగి ఉంది. భగవంతుని దశావతారాలకు పునాది వేసిన ఆ ఆసక్తికరమైన ఆధ్యాత్మిక రహస్యాలను, ఆ శాపాన్ని ఇచ్చిన సనకసనందనాదుల విశేషాలను ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ఎవరీ సనకసనందనాదులు?: చాలామంది సనకసనందనాదులు అంటే ఇద్దరే అనుకుంటారు, కానీ వీరు సనక, సనందన, సనాతన (లేదా సనత్సుజాతుడు), సనత్కుమార అనే నలుగురు అన్నదమ్ములు. వీరు బ్రహ్మదేవుని మనసు నుండి పుట్టిన ‘మానస పుత్రులు’. సృష్టి కార్యంలో సాయం చేస్తారని బ్రహ్మ వీరిని సృష్టించినా, వీరు మాత్రం ప్రాపంచిక సుఖాల కంటే భగవత్ చింతనకే ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.
వీరు పుట్టుకతోనే బ్రహ్మజ్ఞానులు. చిత్రమైన విషయం ఏంటంటే, వీరు ఎప్పుడూ ఐదేళ్ల బాలురలాగే కనిపిస్తారు. వీరి నిష్కల్మష హృదయమే వీరిని నిత్య యవ్వనులుగా ఉంచుతుంది. జ్ఞానంలో మాత్రం వీరు సాక్షాత్తు పరమేశ్వరుడికే ప్రశ్నలు వేయగలిగినంతటి మేధావులు.
వైకుంఠంలో అడ్డుగింత.. ఆపై శాపం: ఒకసారి ఈ నలుగురు మహర్షులు విష్ణుమూర్తిని దర్శించుకోవడానికి వైకుంఠానికి వెళ్లారు. అయితే ద్వారం దగ్గర ఉన్న జయ విజయులు వీరిని చూసి చిన్న పిల్లలు అనుకుని లోపలికి వెళ్లకుండా అడ్డుకుంటారు. సరైన సమయంలో దేవుడిని దర్శించుకోనివ్వకుండా అడ్డుకున్నందుకు మహర్షులకు ఆగ్రహం వస్తుంది. భగవంతుడికి, భక్తుడికి మధ్య దూరం పెంచే గుణం రాక్షసులకు ఉంటుందని, అందుకే మీరు భూలోకంలో రాక్షసులుగా పుట్టమని శాపం ఇస్తారు.
వెంటనే దిగివచ్చిన విష్ణుమూర్తి, తన ద్వారపాలకుల తప్పును మన్నించమని కోరగా.. ఏడు జన్మలు భక్తులుగా పుడతారా లేక మూడు జన్మలు శత్రువులుగా పుట్టి నా చేతిలోనే మరణిస్తారా అని అడుగుతారు. త్వరగా స్వామిని చేరుకోవాలన్న తపనతో వారు మూడు జన్మలకే మొగ్గు చూపుతారు.

రాక్షస జన్మలు.. లోక కల్యాణం: ఆ శాపం వల్లే జయ విజయులు భూమిపై మూడు జన్మల్లో రాక్షసులుగా పుట్టారు. మొదటి జన్మలో హిరణ్యాక్ష, హిరణ్యకశిపులుగా పుడితే, వారిని చంపడానికి స్వామి వరాహ, నరసింహ అవతారాలు ఎత్తారు. రెండో జన్మలో రావణ, కుంభకర్ణులుగా పుడితే రామావతారంలో వారిని సంహరించారు. మూడో జన్మలో శిశుపాల, దంతవక్త్రులుగా పుట్టినప్పుడు కృష్ణావతారంలో మోక్షం ప్రసాదించారు.
ఇలా సనకసనందనాదులు ఇచ్చిన ఆ చిన్న శాపం వల్ల లోకానికి పట్టిన రాక్షస పీడ వదలడమే కాకుండా, మనకు దేవుడి అద్భుతమైన అవతారాల కథలు లభించాయి. అందుకే దీన్ని లోక కల్యాణానికి దారితీసిన శాపం అని అంటారు.
పుణ్యక్షేత్రాలు మరియు ఆధ్యాత్మికత: సనకసనందనాదుల ప్రస్తావన కేవలం వైకుంఠానికే పరిమితం కాలేదు. మన దేశంలోని అనేక పుణ్యక్షేత్రాలతో వీరికి సంబంధం ఉంది. వీరు పరమేశ్వరుడిని పూజించుకోవడానికి బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా ‘మానస సరోవరాన్ని’ సృష్టించాడని చెబుతారు. అలాగే తిరుమల కొండల్లో వీరు తపస్సు చేసిన ప్రదేశాన్ని ఇప్పటికీ ‘సనకసనంద తీర్థం’ అని పిలుస్తారు.
అన్నదమ్ముల మధ్య అనుబంధం పెరగాలన్నా, మనసులో భక్తి కలగాలన్నా వీరిని స్మరించుకోవడం మంచిదని భక్తుల నమ్మకం. జ్ఞానానికి, వైరాగ్యానికి నిలువెత్తు రూపాలుగా ఈ నలుగురు మహర్షులు ఆధ్యాత్మిక చరిత్రలో నిలిచిపోయారు.
జయ విజయుల కథ మనకు ఒక గొప్ప పాఠాన్ని నేర్పుతుంది. అహంకారంతో ఎవరిని తక్కువ అంచనా వేయకూడదని, అలాగే భగవంతుని లీలల్లో ప్రతి సంఘటన వెనుక ఒక మంచి ఉద్దేశం ఉంటుందని ఈ వృత్తాంతం మనకు వివరిస్తుంది. జ్ఞానులైన సనకసనందనాదుల మార్గంలో నడవడం వల్ల మనలో కూడా నిష్కల్మషమైన భక్తి పెరుగుతుంది.
