ప్రస్తుత రోజుల్లో చేతిలో స్మార్ట్ఫోన్ లేనిదే ఒక్క క్షణం కూడా గడవట్లేదు. పొద్దున్న లేచింది మొదలు రాత్రి పడుకునే వరకు ప్రపంచం మొత్తం అరచేతిలోనే ఉంటోంది. అయితే, ఈ అలవాటే ఇప్పుడు ‘నోమోఫోబియా’ (No Mobile Phone Phobia) అనే సరికొత్త మానసిక సమస్యకు దారితీస్తోంది. ఫోన్ పక్కన లేకపోయినా, సిగ్నల్ రాకపోయినా తీవ్రమైన ఆందోళనకు గురవుతున్నారా? అయితే మీరు కూడా ఈ డిజిటల్ వ్యాధి బారిన పడినట్టే. దీని గురించిన ఆసక్తికర విషయాలు మీకోసం..
నోమోఫోబియా అంటే ఏంటి?: మొబైల్ ఫోన్ అందుబాటులో లేకపోతే కలిగే భయాన్నే వైద్య భాషలో ‘నోమోఫోబియా’ అంటారు. అంటే “నో మొబైల్ ఫోన్ ఫోబియా” అన్నమాట. స్మార్ట్ఫోన్ వినియోగదారుల్లో సుమారు 66 శాతం మంది ఈ సమస్యతో బాధపడుతున్నారని అంచనా. ముఖ్యంగా యువత, ఉద్యోగులు ఈ ఫోన్ మాయలో పడి ప్రాణ స్నేహితుడిని వదిలేసినా ఉండగలరేమో కానీ, ఫోన్ను వదిలి మాత్రం ఉండలేకపోతున్నారు. ఇది కేవలం అలవాటు కాదు, ఒక మానసిక ఒత్తిడిగా మారుతోంది.
ఈ లక్షణాలు మీలో ఉన్నాయా?: నోమోఫోబియా ఉన్నవారు ఫోన్ను ఒక్క నిమిషం కూడా స్విచ్ ఆఫ్ చేయరు. బాత్రూమ్కు వెళ్లినా ఫోన్ వెంట తీసుకెళ్లడం, ఫోన్ రింగ్ కాకపోయినా ఏదో నోటిఫికేషన్ వచ్చినట్టు భ్రమపడటం (ఫాంటమ్ వైబ్రేషన్) దీని ప్రధాన లక్షణాలు. ఫోన్ బ్యాటరీ అయిపోయినా లేదా ఫోన్ ఇంట్లో మర్చిపోయినా ఏదో కోల్పోయినట్టు విపరీతమైన టెన్షన్, డిప్రెషన్కు లోనవుతుంటారు. విదేశాల్లో మొదలైన ఈ వింత జబ్బు ఇప్పుడు మన దేశంలోని ప్రేమ జంటలు, సామాన్యులను కూడా చుట్టేస్తోంది.
చెక్ పెట్టడం ఎలా?: ఫోన్ వాడటం తప్పు కాదు, కానీ అది మనల్ని నియంత్రించకూడదు. ఈ సమస్య నుండి బయటపడాలంటే రాత్రి పడుకునే ముందు ఫోన్ పక్కన పడేసి ఒక మంచి పుస్తకం చదవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అలాగే భోజనం చేసేటప్పుడు ఫోన్ చూడకుండా కుటుంబ సభ్యులతో సరదాగా మాట్లాడటం, మిత్రులతో కలిసినప్పుడు సోషల్ మీడియా కన్నా ప్రత్యక్ష సంభాషణలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మంచిది. మనసును ఇతర వ్యాపకాలపై మళ్ళిస్తే ఈ డిజిటల్ బానిసత్వం నుండి బయటపడవచ్చు.
సాంకేతికత మన అవసరాల కోసం పుట్టింది, కానీ అది మన ప్రాణాల మీదకు రాకూడదు. ఫోన్ లేకపోయినా మనం ప్రశాంతంగా ఉండగలిగినప్పుడే నిజమైన మానసిక ఆరోగ్యం సిద్ధిస్తుంది. కాబట్టి, ఫోన్ స్క్రీన్ను పక్కన పెట్టి నిజమైన ప్రపంచాన్ని చూడటం అలవాటు చేసుకుందాం.
గమనిక: మొబైల్ వాడకాన్ని తగ్గించినా కూడా విపరీతమైన ఆందోళన లేదా డిప్రెషన్ ఉంటే వెంటనే మానసిక నిపుణులను సంప్రదించడం ఉత్తమం.
