నేటి డిజిటల్ యుగంలో పిల్లలు చిన్న వయసులోనే స్మార్ట్ఫోన్లు, టాబ్లెట్లకు బానిసలవుతున్నారు. గంటల తరబడి తెరల ముందు గడపడం వల్ల వారి శారీరక ఎదుగుదలే కాకుండా సున్నితమైన మెదడు పనితీరు కూడా నెమ్మదిగా దెబ్బతింటోందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. మరీ ముఖ్యంగా ‘మల్టీ టాస్కింగ్’ మరియు అతిగా స్క్రీన్ చూడటం వల్ల పిల్లల్లో ఏకాగ్రత లోపిస్తోంది. ఈ అలవాటు వారి సృజనాత్మకతను ఎలా హరిస్తుందో, దాని నుండి పిల్లలను ఎలా కాపాడుకోవాలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.
పిల్లల్లో అతిగా స్క్రీన్ సమయం (Screen Time) పెరగడం వల్ల వారి మెదడులోని ‘గ్రే మ్యాటర్’ అభివృద్ధి నెమ్మదిస్తుందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. మొబైల్ గేమ్లు లేదా వీడియోల వల్ల వచ్చే తక్షణ ఆనందం (Dopamine hit) వారికి వ్యసనంగా మారుతుంది.
దీనివల్ల వారు పుస్తకాలు చదవడం లేదా శారీరక ఆటలపై ఆసక్తి కోల్పోతారు. ఫలితంగా మెదడు విశ్లేషణాత్మక సామర్థ్యం తగ్గి, జ్ఞాపకశక్తి మందగిస్తుంది. కేవలం డిజిటల్ ప్రపంచానికే పరిమితం కావడం వల్ల బాహ్య ప్రపంచంతో సంబంధాలు తెగిపోయి, సామాజిక నైపుణ్యాలు (Social Skills) దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది.
ఈ సమస్యను అధిగమించడానికి తల్లిదండ్రులు పిల్లలతో నాణ్యమైన సమయాన్ని గడపడం ఎంతో ముఖ్యం. వారిని బయట ఆడుకునేలా ప్రోత్సహించడం, కథలు చెప్పడం లేదా పెయింటింగ్ వంటి సృజనాత్మక పనుల్లో నిమగ్నం చేయడం వల్ల మెదడు చురుగ్గా మారుతుంది.
నిద్రపోయే ముందు కనీసం గంట ముందు డిజిటల్ పరికరాలను దూరం పెట్టడం వల్ల వారి మెదడుకు సరైన విశ్రాంతి దొరుకుతుంది. చిన్నప్పుడే ఈ జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోతే, భవిష్యత్తులో అది వారి మానసిక ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
గమనిక: సాంకేతికతను పూర్తిగా దూరం చేయాల్సిన అవసరం లేదు కానీ దాన్ని పరిమితం చేయడం ముఖ్యం. పిల్లల మెదడు ఎదుగుదలకు డిజిటల్ తెరల కంటే మనుషులతో సంభాషణలు ప్రకృతితో అనుబంధం చాలా అవసరం.
