జ్వరం వచ్చినప్పుడు ఒళ్లు నొప్పులు, నీరసం ఒక ఎత్తైతే.. నోరంతా చేదుగా మారి ఏది తిన్నా రుచి తెలియకపోవడం మరో ఎత్తు. జ్వరం తగ్గిన తర్వాత కూడా ఈ చేదు రుచి కొన్ని రోజుల పాటు వేధిస్తూనే ఉంటుంది. అసలు జ్వరానికి, నోరు చేదుగా మారడానికి ఉన్న సంబంధం ఏమిటి? వైద్య పరిభాషలో దీనిని ఏమని పిలుస్తారు? ఈ ఇబ్బంది నుంచి బయటపడటానికి ఇంట్లోనే పాటించదగ్గ చిట్కాలు ఏమిటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం..
నోరు ఎందుకు చేదుగా మారుతుంది?: వైద్యుల ప్రకారం, జ్వరం తర్వాత రుచిలో వచ్చే ఈ మార్పును ‘డిస్గ్యూసియా’ (Dysgeusia) అని పిలుస్తారు. ఇక జ్వరం వచ్చినప్పుడు మన శరీరం ఇన్ఫెక్షన్లతో పోరాడటానికి ఉష్ణోగ్రతను పెంచుతుంది. ఈ క్రమంలో శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గి ‘డీహైడ్రేషన్’ ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల నోటిలో లాలాజలం ఉత్పత్తి తగ్గిపోయి, నోరు ఎండిపోతుంది. లాలాజలం తగ్గడం వల్ల బ్యాక్టీరియా పెరిగి, నాలుకపై చేదు రుచి ఏర్పడుతుంది.
మందుల ప్రభావం: జ్వరం తగ్గడానికి మనం వేసుకునే యాంటీబయోటిక్స్ లేదా ఇతర శక్తివంతమైన మందుల వల్ల కూడా నోటిలో చేదు వస్తుంది. అంతేకాకుండా, జలుబు లేదా సైనస్ సమస్య ఉన్నప్పుడు ముక్కు మూసుకుపోయి చాలామంది నోటి ద్వారా శ్వాస తీసుకుంటారు. ఇక దీనివల్ల నోరు త్వరగా ఎండిపోయి బ్యాక్టీరియాకు నిలయంగా మారుతుంది. కొన్నిసార్లు లివర్ సమస్యలు లేదా జీర్ణక్రియలో లోపాల వల్ల కూడా నాలుకపై తెల్లటి పొర ఏర్పడి రుచి మారిపోతుంది.
బ్యాక్టీరియా నివారణ: జ్వరం సమయంలో చాలామంది నీరసం వల్ల నోటి పరిశుభ్రతను నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. దీనివల్ల నాలుకపై ఈస్ట్ ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చే అవకాశం ఉంది. అందుకే రోజుకు రెండుసార్లు బ్రష్ చేయడం, నాలుకను క్లీనర్ తో శుభ్రం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఇక నోటిలో తేమ తగ్గకుండా చూసుకోవడం ద్వారా బ్యాక్టీరియా వృద్ధిని అరికట్టవచ్చు. నోరు ఎంత శుభ్రంగా ఉంటే, రుచి అంత త్వరగా తిరిగి వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
సులభమైన చిట్కాలు: నోటి చేదును తగ్గించుకోవడానికి రోజుకు కనీసం 2 నుంచి 3 లీటర్ల నీరు తాగాలి. గోరువెచ్చని నీటిలో అర టీస్పూన్ బేకింగ్ సోడా లేదా కొంచెం ఉప్పు కలిపి పుకిలించడం (Gargling) వల్ల మంచి ఫలితం ఉంటుంది. ఇది నోటిలోని పిహెచ్ (pH) స్థాయిని సమతుల్యం చేస్తుంది. అలాగే ఇక లాలాజల ఉత్పత్తిని పెంచడానికి చక్కెర లేని చ్యూయింగ్ గమ్ నమలడం లేదా నిమ్మరసం వంటి పుల్లటి పదార్థాలను తీసుకోవడం కూడా ఒక మంచి మార్గం.
ఆహార నియమాలు: ఏం తినాలి? ఏం తినకూడదు? అంటే జ్వరం వచ్చినప్పుడు మరియు తగ్గిన తర్వాత కొన్ని రోజుల వరకు జీర్ణవ్యవస్థ బలహీనంగా ఉంటుంది. అందుకే ఎక్కువ మసాలాలు ఉన్న ఆహారం, నూనెలో వేయించిన పదార్థాలు, కొవ్వు ఎక్కువగా ఉండే ఫుడ్ తీసుకోకూడదు. ఇక ఇవి కడుపులో ఎసిడిటీని పెంచి నోటి చేదును మరింత ఎక్కువ చేస్తాయి. తేలికగా అరిగే ఆహారం, పండ్లు, కొబ్బరి నీళ్లు తీసుకోవడం వల్ల శరీరానికి శక్తి అందడమే కాకుండా నోటి రుచి కూడా త్వరగా మెరుగుపడుతుంది.
నోరు చేదుగా మారడం అనేది జ్వరం తర్వాత వచ్చే ఒక తాత్కాలిక సమస్య మాత్రమే. సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే ఒకటి రెండు రోజుల్లోనే ఇది తగ్గిపోతుంది. అయితే, వారం దాటినా రుచి మారకపోతే మాత్రం ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఏవైనా ఉన్నాయేమోనని డాక్టరును సంప్రదించడం మంచిది.
గమనిక: పైన పేర్కొన్న చిట్కాలు కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. మీరు ఇప్పటికే ఇతర మందులు వాడుతున్నట్లయితే లేదా తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే వైద్యుని సలహా తీసుకోవడం తప్పనిసరి
