ప్రతి ఏటా ఫిబ్రవరి రాగానే దేశమంతా ‘బడ్జెట్’ వైపు ఆసక్తిగా చూస్తుంది. సామాన్యుడి జేబు నుంచి దేశ ఆర్థిక గమనం వరకు అన్నీ ఆ రోజే తేలనున్నాయి. అయితే, ఒకప్పుడు ఫిబ్రవరి చివరి రోజున సాయంత్రం వేళ ప్రవేశపెట్టే ఈ బడ్జెట్, ఇప్పుడు ఫిబ్రవరి 1వ తేదీ ఉదయమే ఎందుకు వస్తోంది? ఈ మార్పు వెనుక ఉన్న వ్యూహం ఏమిటి? బ్రిటీష్ కాలం నాటి పాత సంప్రదాయాలను పక్కన పెట్టి, భారతీయ అవసరాలకు తగ్గట్టుగా బడ్జెట్ ఎలా రూపాంతరం చెందిందో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
బ్రిటీష్ పాలన నుండి భారతీయ మార్పు వరకు: భారతదేశంలో బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టే విధానం బ్రిటీష్ కాలం నుంచి మొదలైంది. 1924 నుండి 1999 వరకు, ఫిబ్రవరి చివరి పని దినాన సాయంత్రం 5 గంటలకు బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టేవారు. లండన్ సమయంతో సరిపోల్చుకోవడానికి బ్రిటీష్ వారు ఈ సమయాన్ని ఎంచుకున్నారు. అయితే, 1999లో అటల్ బిహారీ వాజపేయి ప్రభుత్వం ఈ సమయాన్ని ఉదయం 11 గంటలకు మార్చింది.
భారత ఆర్థిక చరిత్రలో 2017 ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోయింది. అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ గారు దశాబ్దాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయాన్ని మారుస్తూ, ఫిబ్రవరి చివరి తేదీకి బదులుగా ఫిబ్రవరి 1వ తేదీనే బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టేలా నిర్ణయం తీసుకున్నారు. ఈ మార్పు వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం పరిపాలనా సౌలభ్యం.
కాలంతో పాటు మారిన ఆర్థిక చిత్రం: ఫిబ్రవరి ప్రారంభంలోనే బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టడం వల్ల, కొత్త ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభమయ్యే ఏప్రిల్ 1 నాటికి నిధుల కేటాయింపులు మరియు శాసనపరమైన ప్రక్రియలన్నీ పూర్తవుతాయి. ఇదే క్రమంలో 92 ఏళ్ల నాటి సంప్రదాయానికి స్వస్తి పలుకుతూ, రైల్వే బడ్జెట్ను కూడా ప్రధాన బడ్జెట్లో విలీనం చేయడం ద్వారా దేశ ఆర్థిక నిర్వహణను మరింత పటిష్టం చేశారు.
బడ్జెట్ అనేది కేవలం లెక్కల పత్రం మాత్రమే కాదు, అది దేశ భవిష్యత్తుకు దిక్సూచి. రైల్వే బడ్జెట్ను సాధారణ బడ్జెట్లో విలీనం చేయడం, బడ్జెట్ సమయం మరియు తేదీని మార్చడం వంటివన్నీ పాలనలో సౌలభ్యం కోసమే జరిగాయి.
పాత సంప్రదాయాలను వీడి, ఆధునిక అవసరాలకు అనుగుణంగా అడుగులు వేయడం వల్లే నేడు మన ఆర్థిక వ్యవస్థ పటిష్టంగా ముందుకు సాగుతోంది. ఫిబ్రవరి 1వ తేదీ ఇప్పుడు దేశ ఆర్థిక క్రమశిక్షణకు మరియు పారదర్శకతకు చిహ్నంగా మారింది. ప్రతి పౌరుడు బడ్జెట్పై కనీస అవగాహన కలిగి ఉండటం దేశాభివృద్ధికి ఎంతో అవసరం.
బడ్జెట్ ప్రసంగం పూర్తయిన తర్వాత ప్రభుత్వం ‘యూనియన్ బడ్జెట్’ మొబైల్ యాప్ లేదా అధికారిక వెబ్సైట్ ద్వారా పూర్తి వివరాలను సామాన్యులకు అందుబాటులో ఉంచుతుంది. బడ్జెట్ గణాంకాలను సరైన వనరుల ద్వారా మాత్రమే తెలుసుకోవడం ఉత్తమం
