మనం ఫోన్ మాట్లాడుతుంటే పిల్లలు కూడా ఏదో ఒకటి చెవి దగ్గర పెట్టుకుని మాట్లాడటం, మనం నవ్వితే వాళ్ళు నవ్వడం చూస్తుంటాం కదా! పిల్లలు అచ్చం మనలాగే ఎందుకు చేస్తారు అని ఎప్పుడైనా అనిపించిందా? ఇది కేవలం ఆట అనుకుంటే పొరపాటే. దీని వెనుక పెద్ద సైన్స్ దాగి ఉంది. పిల్లలు పుట్టినప్పటి నుండే ఎదుటివారిని చూసి ఎందుకు నేర్చుకుంటారు, వారి మెదడులో జరిగే ఆ వింత ప్రక్రియ ఏంటో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం..
మెదడులోని అద్దాలు- మిర్రర్ న్యూరాన్స్: పిల్లల మెదడులో ‘మిర్రర్ న్యూరాన్స్’ (Mirror Neurons) అనే ప్రత్యేకమైన కణాలు ఉంటాయి. ఇవి అద్దంలా పనిచేస్తాయి. అంటే, ఎదుటివారు ఒక పని చేస్తుంటే, ఆ పనిని చూస్తున్న పిల్లల మెదడులో కూడా అదే పని చేసినంత ఫీలింగ్ కలుగుతుంది. ఇక అందుకే మనం ఏదైనా చేస్తుంటే, వాళ్ళ మెదడు ఆటోమేటిక్గా ఆ సిగ్నల్స్ ఇచ్చి వాళ్ళ చేత కూడా అదే పని చేయిస్తుంది.
నేర్చుకోవడానికి ఇదే తొలి మెట్టు: పిల్లలకు మాటలు రాకముందే వాళ్ళు పరిశీలించడం మొదలుపెడతారు. లోకాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి వాళ్లకున్న ఏకైక మార్గం ‘అనుకరణ’. తిండి తినడం, నడవడం, నవ్వడం వంటివన్నీ వాళ్ళు మనల్ని చూసి కాపీ కొట్టడం ద్వారానే నేర్చుకుంటారు. అందుకే పెద్దలు ఏం చేస్తే అది పిల్లలకు ఒక పాఠం లాంటిది.
అమ్మ, నాన్నలే రోల్ మోడల్స్: పిల్లలు తమకు అత్యంత దగ్గరగా ఉండేవారిని, అంటే తల్లిదండ్రులనే ఎక్కువగా గమనిస్తారు. మీరు కోపంగా ఉంటే వాళ్ళు కూడా అలాగే ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తారు. మీరు పుస్తకం చదువుతుంటే వాళ్ళు కూడా ఏదో ఒక పేపర్ పట్టుకుని సీరియస్గా చూస్తుంటారు. ఇక ఇది వాళ్ళు మనపై చూపే ప్రేమ మరియు నమ్మకానికి ఒక సంకేతం.
ఎమోషన్స్ కూడా కాపీ కొడతారు:కేవలం పనులే కాదు, మనం వ్యక్తం చేసే భావాలను కూడా పిల్లలు కాపీ చేస్తారు. మనం దేనికైనా భయపడితే వాళ్ళు కూడా భయపడతారు. మనం ఎదుటివారితో గౌరవంగా మాట్లాడుతుంటే, వాళ్ళు కూడా ఆ సంస్కారాన్ని అలవర్చుకుంటారు. ఇక అంటే పిల్లల వ్యక్తిత్వం పెరగడంలో తల్లిదండ్రుల ప్రవర్తన చాలా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
సామాజిక అవగాహన కోసం: సమాజంలో ఎలా మెలగాలి అనేది పిల్లలకు తెలియదు. ఎదుటివారితో ఎలా కలవాలి, ఎలా స్పందించాలి అనేది వాళ్ళు అనుకరణ ద్వారానే గ్రహిస్తారు. ఇది వాళ్ళ మెదడు ఎదగడానికి, ఇతరుల భావాలను అర్థం చేసుకోవడానికి ఎంతగానో సహాయపడుతుంది. అందుకే పిల్లల ముందు మనం చాలా జాగ్రత్తగా ప్రవర్తించాలి.
పిల్లలు మనల్ని అనుకరిస్తున్నారంటే వాళ్ళు చాలా వేగంగా నేర్చుకుంటున్నారని అర్థం. మనం వాళ్ళకి మంచి విషయాలు నేర్పించాలనుకుంటే, ముందు మనం ఆ పనులు చేసి చూపించాలి. ఎందుకంటే వాళ్ళు మనం చెప్పే మాటల కంటే, మనం చేసే పనులనే ఎక్కువగా నమ్ముతారు మరియు పాటిస్తారు.
పిల్లలు చెడు అలవాట్లను కూడా త్వరగా కాపీ చేస్తారు. కాబట్టి వాళ్ళ ముందు గొడవ పడటం, ఫోన్లకు అతుక్కుపోవడం వంటివి తగ్గించి, మంచి అలవాట్లను ప్రదర్శించడం వారి భవిష్యత్తుకు ఎంతో మంచిది.
