సర్పం అంటేనే మనలో చాలామందికి భయం వేస్తుంది. కానీ లయకారుడైన పరమశివుడు ఆ భయంకరమైన పాములను ఆభరణాలుగా తన మెడలో ధరించి ‘నాగాభరణుడి’గా దర్శనమిస్తారు. శివుడికి, సర్పాలకు ఉన్న సంబంధం కేవలం అలంకారప్రాయమైనది కాదు, దాని వెనుక అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక రహస్యాలు దాగి ఉన్నాయి. ప్రకృతిలోని ప్రతి ప్రాణిని ప్రేమించే శివుడు, భయంకరమైన విష సర్పాలను కూడా ఆశ్రయమిచ్చి, మానవాళికి ఒక గొప్ప జీవన సత్యాన్ని బోధిస్తున్నారు. ఆ విశేషాలేమిటో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం..
విషాన్ని జయించిన విజ్ఞానం: సర్పం విషానికి ప్రతీక. పరమశివుడు పామును మెడలో ధరించడం ద్వారా మనకు ఇచ్చే సందేశం ఏమిటంటే.. మనలోని కామ, క్రోధ, లోభ, మోహాలనే విషపూరితమైన ఆలోచనలను అదుపులో ఉంచుకోవాలి. పాము మెడలో చుట్టుకుని ఉన్నా శివుడు ఎంత ప్రశాంతంగా ఉంటారో, మనం కూడా మన చుట్టూ ఉన్న ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో (విషతుల్యమైన లోకంలో) ప్రశాంతంగా, నిశ్చలంగా ఉండాలని ఇది సూచిస్తుంది.
కుండలినీ శక్తికి చిహ్నం: యోగ శాస్త్రం ప్రకారం, మనిషి వెన్నెముక చివర ‘కుండలినీ శక్తి’ అనే అద్భుతమైన శక్తి ఉంటుంది. ఇది నిద్రపోతున్న పాములా చుట్టుకుని ఉంటుందని యోగులు చెబుతారు. శివుని మెడలోని పాము మూడు చుట్టలు చుట్టుకుని ఉంటుంది. ఇది గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తులను సూచిస్తుంది. యోగ సాధన ద్వారా ఈ కుండలినీ శక్తిని జాగృతం చేసి, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నత స్థితిని చేరుకోవచ్చని శివుని రూపం మనకు గుర్తుచేస్తుంది.

సర్పం – కాలచక్రం: హిందూ ధర్మంలో పాము కాలానికి (Time) చిహ్నం. కాలం ఎప్పుడూ ముందుకు సాగుతూనే ఉంటుంది, కానీ అది శివుని ఆధీనంలో ఉంటుంది. అందుకే శివుడిని ‘మహాకాలుడు’ అని కూడా పిలుస్తారు. కాలం అనే సర్పం అందరినీ భయపెడుతుంది, కానీ ఈశ్వర ఆరాధన చేసేవారికి కాలం అలంకారంగా మారుతుంది తప్ప హాని చేయదు. శివుని మెడలోని పాము పేరు ‘వాసుకి’. సముద్ర మథనం సమయంలో ఈ వాసుకినే కవ్వానికి తాడుగా వాడారు. అంటే లోక కల్యాణం కోసం భయంకరమైన శక్తిని కూడా ఉపయోగించవచ్చని దీని అర్థం.
శివుని మెడలోని పాము మనకు ధైర్యాన్ని ఇస్తుంది. మనలోని అరిషడ్వర్గాలను జయించి, ఈశ్వరునిపై మనస్సు లగ్నం చేస్తే ఎంతటి కష్టమైనా మనల్ని ఏమీ చేయలేదని ఈ నాగాభరణ రూపం చెబుతోంది. భయం పోయి భక్తి పెరగాలంటే శివుని తత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి.
గమనిక: పైన ఇచ్చిన సమాచారం పురాణ గ్రంథాలు మరియు యోగ శాస్త్రం లోని ఆధ్యాత్మిక కోణాల ఆధారంగా అవగాహన కోసం అందించబడింది.
