మన దేశంలో పెళ్లికి ఒక చట్టబద్ధమైన వయస్సు ఉంది. కానీ, ఇప్పటికీ చాలా మంది ఆ వయస్సు రాకముందే పెళ్లి పీటలు ఎక్కుతున్నారు. తాజా జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (NFHS) ఈ విషయాలపై కొన్ని షాకింగ్ నిజాలను బయటపెట్టింది. చట్ట ప్రకారం పురుషులకు 21 ఏళ్లు, మహిళలకు 18 ఏళ్లు నిండిన తర్వాతే వివాహం చేయాలి. అయితే, ఈ రూల్ను దాటి ఏయే రాష్ట్రాల్లో ఎక్కువ మందికి పెళ్లిళ్లు జరుగుతున్నాయో ఇప్పుడు చూద్దాం.
పురుషుల పెళ్లిళ్లలో బిహార్ టాప్: మగవారికి 21 ఏళ్లు రాకముందే పెళ్లి చేసేస్తున్న రాష్ట్రాల్లో బిహార్ మొదటి స్థానంలో ఉంది. అక్కడ దాదాపు 29.6 శాతం మంది పురుషులకు లీగల్ ఏజ్ కంటే ముందే వివాహాలు అయిపోతున్నాయి. ఇక ఆ తర్వాత స్థానంలో రాజస్థాన్ 28.5 శాతంతో నిలిచింది. రాజస్థాన్లో ఇప్పటికీ కొన్ని ప్రాంతాల్లో చిన్న వయసులోనే పెళ్లిళ్లు చేసే సాంప్రదాయం కొనసాగుతోంది.
మిగిలిన రాష్ట్రాల్లో పరిస్థితి ఏంటి?: పురుషుల వివాహాల విషయానికి వస్తే.. మధ్యప్రదేశ్ 25 శాతంతో మూడో స్థానంలో ఉంది. ఆ తర్వాత గుజరాత్ 24.3 శాతం, ఉత్తరప్రదేశ్ (UP) 19.5 శాతంతో టాప్ 5 రాష్ట్రాల జాబితాలో ఉన్నాయి. ఇక ఈ గణాంకాలను చూస్తే, చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ క్షేత్రస్థాయిలో ఇంకా మార్పు రావాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉందని స్పష్టమవుతోంది.
మహిళల వివాహాల్లో బెంగాల్ ముందంజ: ఇక మహిళల విషయానికి వస్తే, చట్టబద్ధమైన వయస్సు (18 ఏళ్లు) కంటే ముందే పెళ్లిళ్లు జరుగుతున్న రాష్ట్రాల్లో పశ్చిమ బెంగాల్ అత్యధికంగా 36.4 శాతంతో మొదటి స్థానంలో ఉంది. ఇక బెంగాల్ తర్వాత బిహార్ 34.6 శాతంతో రెండో స్థానంలో నిలిచింది. ఈ రాష్ట్రాల్లో మూడింట ఒక వంతు అమ్మాయిలకు మైనర్లుగానే పెళ్లిళ్లు అయిపోతున్నాయి.
ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లోనూ అదే పరిస్థితి: త్రిపుర రాష్ట్రంలో 34 శాతం మంది అమ్మాయిలకు లీగల్ ఏజ్ రాకముందే పెళ్లిళ్లు అవుతున్నాయి. దీని తర్వాత జార్ఖండ్లో 28.1 శాతం, అస్సాంలో 25.3 శాతం మంది మహిళలు చట్టబద్ధమైన వయస్సు కంటే ముందే వివాహ బంధంలోకి అడుగుపెడుతున్నారు. ఇక విద్య, అవగాహన లోపించడం వల్లే ఇలాంటి పరిస్థితులు వస్తున్నాయని నిపుణులు చెప్తున్నారు.
బాల్య వివాహాలను అరికట్టేందుకు ప్రభుత్వం ఎన్నో చట్టాలు తెచ్చినప్పటికీ, కొన్ని రాష్ట్రాల్లో పరిస్థితి ఇంకా ఆందోళనకరంగానే ఉంది. ముఖ్యంగా పేదరికం, సామాజిక ఆచారాలు దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా మారుతున్నాయి. ఇక యువతకు సరైన విద్య, ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించినప్పుడే ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం దొరుకుతుంది.
గమనిక: ఈ సమాచారం అంతా తాజా జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (NFHS) నివేదిక ఆధారంగా సేకరించబడినది. చట్టబద్ధమైన వయస్సు కంటే ముందే వివాహం చేసుకోవడం చట్టరీత్యా నేరం.
