ప్రాచీన భారతదేశంలో గొప్ప పండితుడు, రాజకీయ మేధావి అయిన ఆచార్య చాణక్యుడు నేటికీ మనందరికీ పెద్ద ప్రేరణ. ఆయన అందించిన చాణక్య నీతి, కౌటిల్య అర్థశాస్త్రం ఇప్పటికీ సమాజంలో నైతిక, రాజకీయ మార్గదర్శకాలుగా నిలుస్తున్నాయి. తన మేధస్సుతో మౌర్య సామ్రాజ్య స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించిన చాణక్యుడి అపార జ్ఞానం ఎక్కడ రూపుదిద్దుకుంది? ఆయన విద్యనభ్యసించిన ఆనాటి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత విద్యాకేంద్రం విశేషాలేంటో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
కౌటిల్య అర్థశాస్త్రం.. రాజకీయ, ఆర్థిక నిధి: ఆచార్య చాణక్యుడు రచించిన ‘కౌటిల్య అర్థశాస్త్రం’ ప్రాచీన భారతీయ రచనలలో అత్యంత శ్రేష్ఠమైనది. మొత్తం 25 అధ్యాయాలు, 6,000 శ్లోకాలతో కూడిన ఈ గ్రంథంలో రాజ్యపాలన, సైనిక వ్యూహాలు, ఆర్థిక విధానాలు, పన్నుల వ్యవస్థను అద్భుతంగా వివరించారు. ప్రపంచ చరిత్రలోనే ఆర్థిక, రాజకీయ శాస్త్రాలపై రాయబడిన మొదటి ఆధార గ్రంథాలలో ఇది ఒకటిగా నిలిచింది.

జ్ఞానానికి నిలయం తక్షశిల విశ్వవిద్యాలయం: చాణక్యుడు తన అపారమైన విద్యను ప్రాచీన గాంధార ప్రాంతంలోని ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ‘తక్షశిల విశ్వవిద్యాలయం’లో అభ్యసించారు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రాంతం పాకిస్తాన్లోని ఇస్లామాబాద్ సమీపంలో ఉంది. ఇక ఆ కాలంలో తక్షశిల కేవలం జ్ఞానానికి మాత్రమే కాదు, గొప్ప వాణిజ్య మరియు కళల కేంద్రంగా ప్రపంచ నలుమూలల నుంచి విద్యార్థులను ఆకర్షించేది.
64 విభాగాల్లో బోధన.. చాణక్యుడి ఉపాధ్యాయ ప్రస్థానం: తక్షశిల విశ్వవిద్యాలయంలో వేదాలు, గణితం, ఆయుర్వేదం, ఖగోళ శాస్త్రం, సైనిక శాస్త్రం వంటి సుమారు 64 విభాగాలలో విద్యను బోధించేవారు. చాణక్యుడు అక్కడ చదువు పూర్తి చేసిన తర్వాత, అదే విశ్వవిద్యాలయంలో ఉపాధ్యాయుడిగా చేరారు. అక్కడ ఆయన రాజకీయాలు, ఆర్థిక శాస్త్రాన్ని బోధిస్తూ వేలాది మంది శిష్యులను తీర్చిదిద్దారు.
విద్యా ప్రాముఖ్యతపై చాణక్యుడి సందేశం: చాణక్యుడి ప్రకారం.. విద్యే ఒక వ్యక్తికి అసలైన బలం. సంపద లేదా ఆస్తులు పోయినా, ఒకరి దగ్గరున్న జ్ఞానాన్ని ఎవరూ దొంగిలించలేరు. విద్య మనిషిని సంపూర్ణంగా మార్చే శక్తి అని ఆయన బలంగా నమ్మారు. ఇక ఈ అపారమైన విద్య, వ్యూహ చతురతతోనే ఆయన నంద వంశాన్ని అంతమొందించి, మౌర్య సామ్రాజ్య స్థాపనకు పునాది వేశారు.
ఇక చాణక్యుడి జీవితం, ఆయన నేర్పిన నీతులు కేవలం గతానికే పరిమితం కావు. సరైన విద్య, నిబద్ధత, వ్యూహాత్మక ఆలోచన ఉంటే ఎలాంటి లక్ష్యాన్నైనా సాధించవచ్చని ఆయన జీవితం నేటి తరానికి నిరూపిస్తోంది.
గమనిక: నైతిక విలువలతో కూడిన విద్యే మనిషికి సమాజంలో శాశ్వతమైన గౌరవాన్ని, గుర్తింపును ఇస్తుందని చాణక్య నీతి స్పష్టం చేస్తోంది.
