మహిళల జీవితంలో మెనోపాజ్ అనేది కేవలం ఒక శారీరక మార్పు మాత్రమే కాదు, అది ఆరోగ్యపరంగా ఒక పెద్ద మలుపు. సాధారణంగా 40 నుండి 50 ఏళ్ల వయసు దాటాక చాలామంది మహిళల్లో రక్తపోటు (బీపీ) ఒక్కసారిగా పెరగడం మనం చూస్తుంటాం. అసలు అంతవరకు అదుపులో ఉన్న బీపీ మెనోపాజ్ రాగానే ఎందుకు ఎగబాకుతుంది? దీని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలేంటి? కెనడాలోని వాటర్లూ విశ్వవిద్యాలయ పరిశోధకులు జరిపిన తాజా అధ్యయనంలో తేలిన ఆసక్తికరమైన విషయాలను, నిపుణుల సూచనలను ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం..
ఈస్ట్రోజన్ హార్మోన్ చేసే మాయాజాలం: మహిళల శరీరంలో ఉండే ‘ఈస్ట్రోజన్’ అనే హార్మోన్ కేవలం పిల్లలు కలగడానికి మాత్రమే కాదు, గుండె ఆరోగ్యానికి కూడా ఒక రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది. ఈ హార్మోన్ రక్తనాళాలు ఫ్లెక్సిబుల్గా, వెడల్పుగా ఉండేలా చూస్తుంది. దీనివల్ల రక్తం శరీరమంతటా ఎక్కడా అడ్డంకులు లేకుండా సాఫీగా ప్రవహిస్తుంది. అందుకే మెనోపాజ్ రాకముందు వరకు మహిళల్లో బీపీ సమస్యలు చాలా తక్కువగా కనిపిస్తాయి. ఇక ఒక రకంగా చెప్పాలంటే, ఈస్ట్రోజన్ ఉన్నంత కాలం అది రక్తనాళాలను రిలాక్స్గా ఉంచి, బీపీని కంట్రోల్లో ఉంచుతుంది.
మెనోపాజ్ తర్వాత మారే లెక్కలు: ఎప్పుడైతే మెనోపాజ్ దశ మొదలవుతుందో, అప్పుడు శరీరంలో ఈస్ట్రోజన్ స్థాయిలు క్రమంగా పడిపోతాయి. రక్షణ కవచంలా ఉన్న హార్మోన్ తగ్గిపోవడంతో రక్తనాళాలు బిరుసుగా (Stiff) మారిపోతాయి. పరిశోధకులు ఒక ప్రత్యేక గణిత నమూనా (Mathematical Model) ద్వారా గమనించిన విషయం ఏమిటంటే.. ఈస్ట్రోజన్ తగ్గగానే కిడ్నీలు ద్రవాలను నియంత్రించే పద్ధతి మారిపోతుంది. ఇక దీనివల్ల శరీరం ఉప్పు (Salt) పట్ల ఎక్కువ సున్నితత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తుంది. అంటే, మనం తీసుకునే తక్కువ ఉప్పు కూడా బీపీని పెంచేలా ప్రభావితం చేస్తుంది.
జాగ్రత్తలు మరియు జీవనశైలి మార్పులు: మెనోపాజ్ దశలో ఉన్న మహిళలు హైబీపీ ముప్పు నుంచి తప్పించుకోవాలంటే కొన్ని చిన్నపాటి మార్పులు చేసుకోవాలి. ఆహారంలో ఉప్పును తగ్గించడం అన్నిటికంటే ముఖ్యం. అలాగే పొటాషియం ఎక్కువగా ఉండే అరటిపండ్లు, ఆకుకూరలు తీసుకోవడం వల్ల కిడ్నీల పనితీరు మెరుగుపడుతుంది. ప్రతిరోజూ కనీసం 30 నిమిషాల పాటు నడక లేదా యోగా చేయడం వల్ల రక్తనాళాలు ఫ్లెక్సిబిలిటీని కోల్పోకుండా ఉంటాయి. ఒత్తిడి తగ్గించుకోవడానికి ప్రాణాయామం వంటివి చేయడం వల్ల గుండెపై భారం తగ్గి, బీపీ అదుపులోకి వస్తుంది.
మెనోపాజ్ అనేది ప్రకృతి సిద్ధంగా వచ్చే మార్పు అయినప్పటికీ, అది తెచ్చే ఆరోగ్య సవాళ్లను మనం ముందుగానే గుర్తించాలి. హార్మోన్ల మార్పుల వల్ల వచ్చే బీపీ సమస్యను సరైన ఆహారం, క్రమం తప్పని వ్యాయామంతో సులభంగా ఎదుర్కోవచ్చు.
గమనిక: మీకు తరచుగా తలనొప్పి, అలసట లేదా కళ్లు తిరగడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే, వెంటనే డాక్టరును సంప్రదించి బీపీ చెక్ చేయించుకోవడం మంచిది.
