ఎవరైనా చిన్న మాట అన్నా మీ మనసు విలవిలలాడిపోతుందా? ఎవరైనా ‘నో’ చెబితే గుండెను ఎవరో మెలిపెట్టినట్లు అనిపిస్తుందా? అయితే ఇది కేవలం మీ సున్నిత మనస్తత్వం మాత్రమే కాకపోవచ్చు, దీని వెనుక ‘రిజెక్షన్ సెన్సిటివ్ డిస్ఫోరియా (RSD)’ అనే వింత స్థితి దాగి ఉండవచ్చు. నేటి కాలంలో చాలా మంది ఈ సమస్యతో సతమతమవుతున్నారు. అసలు ఈ పరిస్థితి ఎందుకు వస్తుంది? దీని లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
విమర్శను అస్సలు తట్టుకోలేకపోవడం: సాధారణంగా విమర్శలు వస్తే ఎవరికైనా కొంచెం బాధ అనిపించడం సహజం. కానీ RSD ఉన్న వ్యక్తులకు మాత్రం అది ఒక పెద్ద అవమానంగా కనిపిస్తుంది. ఎవరైనా సరదాగా ఆటపట్టించినా లేదా చేసిన తప్పును ఎత్తిచూపినా వారు విపరీతమైన భావోద్వేగానికి లోనవుతారు. ఆ సమయంలో వారికి శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమవ్వడం, ఛాతి బిగుసుకుపోవడం, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం వంటి శారీరక ఇబ్బందులు కూడా ఎదురవుతుంటాయి. ఇక దీనిని ఏదో ఒక శారీరక జబ్బు అనుకుని చాలామంది పొరపడుతుంటారు.
ఇతరులను సంతోషపెట్టే ప్రయత్నంలో: విమర్శలు వస్తాయనే భయంతో RSD ఉన్న వారు తమ సొంత ఇష్టాఇష్టాలను పక్కన పెడుతుంటారు. తమ చుట్టూ ఉన్న ఆత్మీయులు లేదా స్నేహితులు ఎక్కడ కోపగించుకుంటారో అని, ఎప్పుడూ వారిని సంతోషపెట్టడానికే ప్రయత్నిస్తుంటారు (People Pleasing). ప్రతి పనిని అత్యంత పరిపూర్ణంగా (Perfectionism) చేయాలని తాపత్రయపడతారు. చిన్న తప్పు జరిగినా ఎక్కడ వేలెత్తి చూపిస్తారో అన్న భయంతో విపరీతమైన ఒత్తిడికి గురవుతుంటారు. ఇక ఇది వారి మానసిక ఆరోగ్యాన్ని మరింత దెబ్బతీస్తుంది.
సామాజిక దూరం మరియు ఒంటరితనం: తిరస్కరణను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందనే భయంతో వీరు కొత్త వారితో కలవడానికి లేదా కొత్త పనులు ప్రారంభించడానికి అస్సలు ఇష్టపడరు. దీనివల్ల వీరి స్నేహితుల సంఖ్య తగ్గిపోతుంది. చివరికి మంచి ఉద్యోగ అవకాశాలు వచ్చినా, అక్కడ ఇంటర్వ్యూలో రిజెక్షన్ ఎదురవుతుందేమో అన్న భయంతో వెనకడుగు వేస్తారు. ఇలాంటి భయం వల్ల వారు సమాజానికి దూరమై, ఒంటరితనంలోకి జారిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఇక ఇది వారి కెరీర్ ఎదుగుదలను కూడా అడ్డుకుంటుంది.
నిపుణుల సహాయంతో బయటపడవచ్చు: RSD అనేది ఒక అధికారిక మానసిక రుగ్మత కాకపోయినా, దీని ప్రభావం మాత్రం చాలా తీవ్రంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ADHD (అటెన్షన్ డెఫిసిట్ హైపర్యాక్టివిటీ డిజార్డర్) ఉన్న వారిలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. దీనికి నిర్ణీత మందులు లేకపోయినా, మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల దగ్గర కౌన్సెలింగ్ తీసుకోవడం ద్వారా ఈ సమస్యను అధిగమించవచ్చు. థెరపీ ద్వారా తమ భావోద్వేగాలను ఎలా నియంత్రించుకోవాలో నేర్చుకుంటే, విమర్శలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొని సాధారణ జీవితాన్ని గడపవచ్చు.
మనసు పడే వేదనను చిన్నచూపు చూడకండి. విమర్శ అనేది ఎదుగుదలకే తప్ప మనల్ని కుంగదీయడానికి కాదని గ్రహించాలి. పైన చెప్పిన లక్షణాలు మీకు లేదా మీకు తెలిసిన వారికి ఉంటే వెంటనే నిపుణులను సంప్రదించండి. సరైన అవగాహన ఉంటే ఈ మానసిక చిక్కుముడిని విప్పడం చాలా సులభం!
