భారతదేశం అంటేనే వైవిధ్యానికి నిలయం. ఇక్కడ ప్రతి పండుగ వెనుక ఒక ప్రాంతీయ పరిమళం, ఒక చారిత్రక నేపథ్యం దాగి ఉంటుంది. వసంత కాలం రాకను స్వాగతిస్తూ జరుపుకునే హోలీ పండుగ, రంగుల వెల్లువతో పాటు దేశవ్యాప్తంగా విభిన్న సంస్కృతులను ఏకం చేస్తుంది. మథురలోని భక్తి పారవశ్యం నుండి పంజాబ్లోని వీరత్వం వరకు, హోలీ జరుపుకునే తీరు ప్రాంతాన్ని బట్టి మారినా, ఆ వేడుక పంచే ఆనందం మాత్రం అందరికీ ఒక్కటే.
ఉత్తరప్రదేశ్లోని మథుర, బ్రజ్ ప్రాంతాల్లో హోలీ అంటే కేవలం ఒక రోజు ముచ్చట కాదు, అదొక వారం రోజుల సుదీర్ఘ ఉత్సవం. రాధాకృష్ణుల పవిత్ర ప్రేమకు ప్రతీకగా ఇక్కడ ఆలయాలన్నీ రంగులతో నిండిపోతాయి. భక్తులు భజనలు చేస్తూ ఒకరిపై ఒకరు రంగులు చల్లుకుంటూ ఆధ్యాత్మిక పరవశంలో మునిగిపోతారు. ఇక బర్సానాలో జరిగే ‘లఠ్మార్ హోలీ’ అత్యంత ప్రత్యేకం. నందగావ్ పురుషులు రాధా రాణి ఊరికి వస్తే అక్కడి మహిళలు వారిని కర్రలతో సరదాగా కొడుతుంటే, పురుషులు డాలుతో రక్షించుకోవడం ఒక అద్భుత దృశ్యం.
పంజాబ్లో హోలీ రూపురేఖలే మారిపోతాయి. అక్కడ దీనిని హోలా మొహల్లా’గా పిలుస్తారు. రంగుల కంటే ఎక్కువగా సిక్కుల వీరత్వానికి ఇది వేదిక. గుర్రపు స్వారీ, గత్కా వంటి యుద్ధ కళల ప్రదర్శనలు శారీరక శక్తిని చాటిచెప్పే క్రీడలతో ఈ పండుగ ఎంతో ఉత్తేజకరంగా సాగుతుంది. ఇది కేవలం పండుగ మాత్రమే కాదు, ఒక తెగ యొక్క ఆత్మగౌరవం మరియు శక్తి సామర్థ్యాల ప్రదర్శన. భక్తికి వీరత్వం తోడైతే ఎలా ఉంటుందో పంజాబ్ హోలీలో చూడవచ్చు.
తూర్పు భారతం వైపు వెళ్తే, ఒడిశాలో దీనిని ‘డోల పూర్ణిమ’గా జరుపుకుంటారు. దేవుళ్ల విగ్రహాలను రంగురంగుల ‘డోలీ’లలో ఊరేగిస్తూ వీధుల్లో ఊయల ఊగిస్తారు. స్థానిక మిఠాయిలు తింటూ, సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలతో ఈ పండుగ ఎంతో ప్రశాంతంగా సాముదాయిక ఐక్యతతో సాగుతుంది. అలాగే బీహార్లో దీనిని ‘ఫగువా’ అంటారు. జానపద గీతాల ఆలపన, కుటుంబ సభ్యుల కలయికలు మరియు పిండివంటలతో బీహార్ వీధులన్నీ కోలాహలంగా మారుతాయి.
ఈ విభిన్న ఆచారాలన్నీ కలిస్తేనే భారతీయ హోలీ పరిపూర్ణమవుతుంది. ఒకచోట భక్తి, మరోచోట శక్తి ఇంకోచోట అనురాగం.. ఇలా రంగుల వెనుక దాగి ఉన్న ఈ సంస్కృతులు మన వారసత్వ సంపదను చాటిచెబుతున్నాయి. ప్రాంతాలు వేరైనా పేర్లు వేరైనా.. రంగు పూసిన తర్వాత అందరి ముఖాల్లో కనిపించే ఆ చిరునవ్వు మాత్రం భారతీయులందరినీ ఒక్కటి చేస్తుంది. ఈ రంగుల పండుగ మన జీవితాల్లో కొత్త వెలుగులను, ప్రేమానురాగాలను నింపాలని ఆకాంక్షిద్దాం.
భారతదేశం యొక్క వైవిధ్యభరితమైన సంస్కృతిని అర్థం చేసుకోవడానికి హోలీ ఒక గొప్ప అవకాశం. రంగుల కేళిలో మునిగితేలుతూనే, ఆయా ప్రాంతాల విశిష్టతలను గౌరవించడం మన బాధ్యత. ఈ వసంత వేడుక అందరిలోనూ కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపుతుందని ఆశిస్తున్నాను.
