శ్రీమహావిష్ణువు వక్షస్థలంపై మెరిసే ఒక అద్భుతమైన ఆనవాలు ‘శ్రీవత్స’. ఇది కేవలం ఒక గుర్తు మాత్రమే కాదు, సాక్షాత్తు లక్ష్మీదేవి నివాస స్థానంగా, శుభానికి ప్రతీకగా భక్తులు భావిస్తారు. విష్ణుమూర్తి విగ్రహాల్లో లేదా చిత్రపటాల్లో పతకంలా కనిపించే ఈ దివ్య చిహ్నం వెనుక ఉన్న పురాణ గాథ ఏమిటి? ఇది ఐశ్వర్యానికి దైవిక శక్తికి ఎలా చిహ్నంగా మారింది? అనే ఆసక్తికరమైన ఆధ్యాత్మిక రహస్యాలను తెలుసుకుందాం.
శ్రీవత్స అంటే ఏమిటి?: ‘శ్రీవత్స’ అంటే ‘శ్రీ (లక్ష్మీదేవి) కి ఇష్టమైనది’ అని అర్థం. పురాణాల ప్రకారం శ్రీమహావిష్ణువు రొమ్ము భాగంలో కుడివైపున ఉండే వెంట్రుకల సుడినే శ్రీవత్స చిహ్నంగా వర్ణిస్తారు. విగ్రహ శాస్త్రంలో దీనిని ఒక చిన్న త్రిభుజం లేదా పువ్వు ఆకారంలో చూపుతారు. ఇది భగవంతుని అనంతమైన కరుణకు, సృష్టిలోని సంపదకు చిహ్నంగా నిలుస్తుంది.
లక్ష్మీదేవి నివాస స్థానం: వైకుంఠాధిపతి అయిన విష్ణువు హృదయంలో లక్ష్మీదేవి ఎప్పుడూ కొలువై ఉంటుంది. అందుకే ఆయనను ‘శ్రీనివాసుడు’ (శ్రీ నివసించేవాడు) అని పిలుస్తారు. శ్రీవత్స చిహ్నం ఆ తల్లి అక్కడే ఉందనడానికి బాహ్య సాక్ష్యం. విష్ణువు యోగనిద్రలో ఉన్నా, లోక రక్షణలో ఉన్నా, ఆ చిహ్నం ద్వారా లక్ష్మీ కటాక్షం ఎల్లప్పుడూ జగత్తుపై ప్రసరిస్తుందని వేద పండితులు వివరిస్తారు.
పురాణ గాథ, భృగు మహర్షి పాదముద్ర: ఒక ప్రసిద్ధ కథ ప్రకారం, భృగు మహర్షి ముక్కోటి దేవతలను పరీక్షించే క్రమంలో విష్ణువు వక్షస్థలంపై తన్నుతాడు. తన భక్తుడు చేసిన ఆ పనిని విష్ణువు కోపగించుకోకుండా, ఆయన పాదాన్ని ఒత్తడం చూసి లక్ష్మీదేవి అలిగి అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోతుంది. అయితే, భక్తుడి పట్ల భగవంతునికి ఉన్న వాత్సల్యానికి గుర్తుగా ఆ పాదముద్ర ‘శ్రీవత్స’ చిహ్నంగా మారిందని, దానిని విష్ణువు అలంకారంగా ధరించారని చెబుతారు.
ఆధ్యాత్మిక ప్రాముఖ్యత: ఇక ధ్యాన మార్గంలో ఉన్నవారికి శ్రీవత్స ఒక ఉన్నతమైన శక్తికి చిహ్నం. ఇది బుద్ధ భగవానుడి గుండెపై, జైన తీర్థంకరుల విగ్రహాల మీద కూడా కనిపిస్తుంది. దీని అర్థం ‘అనంతమైన ముడి’ అంటే సృష్టిలో ప్రతిదీ ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉందని, భగవంతుని ప్రేమ నుండి ఏదీ వేరు కాదని ఇది మనకు గుర్తుచేస్తుంది.
శ్రీవత్స చిహ్నం మనకు ఇచ్చే గొప్ప సందేశం ఏమిటంటే.. వినయం, ఓర్పు ఎక్కడ ఉంటాయో అక్కడ లక్ష్మీదేవి (సంపద) నిశ్చలంగా ఉంటుంది. మనం పూజించే భగవంతుని రూపంలోని ప్రతి చిన్న అలంకారం వెనుక ఒక అద్భుతమైన జీవన సూత్రం దాగి ఉంది. శ్రీవత్స చిహ్నాన్ని స్మరించడం వల్ల మనసులో ఆధ్యాత్మిక భావనతో పాటు ఐశ్వర్య సిద్ధి కలుగుతుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.
