కడుపులో ఒక్కసారిగా తలెత్తే తీవ్రమైన నొప్పికి కిడ్నీ స్టోన్స్ ప్రధాన కారణం కావచ్చు. అయితే ఆ నొప్పి కిడ్నీలో రాళ్ల వల్లనే వస్తోందా? ఒకవేళ రాళ్లు ఉంటే అవి ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నాయి? ఎక్కడ ఉన్నాయి? అని తెలుసుకోవడానికి స్కానింగ్ చాలా అవసరం. ప్రస్తుతం మనకు అందుబాటులో ఉన్న అల్ట్రాసౌండ్, CT స్కాన్లలో ఏది బెస్ట్? అసలు ఈ రాళ్లు ఎందుకు వస్తాయి? వంటి ఆసక్తికరమైన విషయాలు ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
CT స్కాన్ vs అల్ట్రాసౌండ్: ఏది మేలు?: వైద్య పరిభాషలో కిడ్నీ స్టోన్స్ను గుర్తించడానికి ‘CT KUB’ (Non-contrast CT Scan) అత్యంత ఖచ్చితమైన పరీక్ష. ఇది ఆవగింజంత చిన్న రాళ్లను కూడా స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. అందుకే డాక్టర్లు రాళ్ల పరిమాణం, అవి ఉన్న ఖచ్చితమైన స్థానాన్ని తెలుసుకోవడానికి దీనికే ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఇక అల్ట్రాసౌండ్ (USG) విషయానికొస్తే, ఇందులో రేడియేషన్ ఉండదు మరియు ఖర్చు కూడా తక్కువ. సాధారణంగా ప్రాథమిక తనిఖీ కోసం దీనిని ఉపయోగిస్తారు, కానీ చిన్న రాళ్లను గుర్తించడంలో ఇది CT స్కాన్ అంత ఖచ్చితంగా ఉండదు.
అసలు కిడ్నీలో రాళ్లు ఎందుకు వస్తాయి?: మనం తాగే నీరు తక్కువైనప్పుడు మూత్రం చిక్కగా మారుతుంది. దీనివల్ల మూత్రంలోని కాల్షియం, ఆక్సలేట్ వంటి ఖనిజాలు స్ఫటికాలుగా మారి రాళ్లుగా తయారవుతాయి. కేవలం నీళ్లు తక్కువ తాగడమే కాకుండా.. ఉప్పు ఎక్కువగా తినడం, జంక్ ఫుడ్, వ్యాయామం లేకపోవడం మరియు కొన్ని రకాల వంశపారంపర్య కారణాల వల్ల కూడా కిడ్నీలో రాళ్లు వస్తుంటాయి. మనం తీసుకునే ఆహారపు అలవాట్లు మన కిడ్నీల ఆరోగ్యాన్ని నేరుగా ప్రభావితం చేస్తాయి.
తగ్గడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?:రాయి పరిమాణంపైనే అది కరగడానికి పట్టే సమయం ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒకవేళ రాయి 5 మిల్లీమీటర్ల కంటే తక్కువ ఉంటే, కేవలం ఎక్కువ నీరు తాగుతూ సరైన మందులు వాడితే 2 నుండి 4 వారాల్లో మూత్రం ద్వారా బయటకు వచ్చేస్తుంది. కానీ రాయి పెద్దదిగా ఉంటే (8-10 mm పైన), అది తనంతట తాను రావడం కష్టం. అప్పుడు లేజర్ లేదా సర్జరీ వంటి పద్ధతులు అవసరం కావచ్చు. దీనికి కొన్ని గంటల నుండి కొన్ని రోజులు పట్టవచ్చు.
నివారణే మార్గం: కిడ్నీలో రాళ్లు వచ్చిన తర్వాత బాధపడటం కంటే రాకుండా చూసుకోవడమే ఉత్తమం. దీనికి అతి సులభమైన మార్గం రోజుకు కనీసం 3 నుండి 4 లీటర్ల నీరు తాగడం. ఆహారంలో ఉప్పు తగ్గించడం, నిమ్మరసం వంటి సిట్రస్ పానీయాలు తీసుకోవడం వల్ల రాళ్లు ఏర్పడే అవకాశం తగ్గుతుంది. ఒక్కసారి రాయి వచ్చిన వారికి మళ్లీ వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది కాబట్టి, వారు ఆహార నియమాల్లో జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
నొప్పి తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు కాలయాపన చేయకుండా డాక్టరును సంప్రదించి అవసరమైన స్కానింగ్ చేయించుకోవడం మంచిది. CT స్కాన్ అనేది ఖచ్చితమైన సమాచారాన్ని ఇస్తుంది, తద్వారా సరైన చికిత్స అందుతుంది. మన అలవాట్లను కొంచెం మార్చుకుంటే కిడ్నీ స్టోన్స్ సమస్యను దూరం పెట్టవచ్చు. ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం కదా!
గమనిక: ఈ కథనంలో అందించిన సమాచారం కేవలం మీ అవగాహన కోసం మాత్రమే. కిడ్నీలో రాళ్ల సమస్య తీవ్రతను బట్టి చికిత్స మారుతూ ఉంటుంది. కాబట్టి మీకు తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి, నడుము నొప్పి ఉంటే వెంటనే అర్హత కలిగిన యూరాలజిస్ట్ (Urologist) లేదా జనరల్ ఫిజీషియన్ను సంప్రదించండి. స్కానింగ్ రిపోర్ట్లను బట్టి డాక్టర్ సూచించిన పద్ధతినే అనుసరించడం సురక్షితం.
