ఏఐతో సైబర్ మోసాలు.. మీ దగ్గర సేఫ్టీ కోడ్ ఉందా?

ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) టెక్నాలజీ పెరుగుతున్న కొద్దీ సైబర్ నేరగాళ్లు కొత్త దారులు వెతుకుతున్నారు. మన కుటుంబ సభ్యుల గొంతులను క్లోన్ చేసి లేదా డీప్‌ఫేక్ వీడియోలతో ‘అర్జెంట్.. యాక్సిడెంట్ అయ్యింది.. వెంటనే డబ్బులు పంపండి’ అంటూ భయపెట్టి లక్షలు కొట్టేస్తున్నారు. ఇలాంటి అత్యవసర సమయాల్లో కంగారు పడకుండా ఉండాలంటే మన ఫ్యామిలీకి ఒక రహస్య ‘సేఫ్‌వర్డ్’ (కోడ్ పదం) ఉండాలి. ఈ అద్భుతమైన ట్రిక్ ఏంటో, దీన్ని ఎలా వాడాలో ఇప్పుడు సింపుల్‌గా తెలుసుకుందాం.

రాము కథలో ఉన్న అసలు ట్విస్ట్ ఏంటి?: ఒకరోజు రాము కి తన భార్య గొంతుతో ఒక ఫోన్ కాల్ వచ్చింది. “మావయ్యగారికి యాక్సిడెంట్ అయ్యింది. హాస్పిటల్‌లో డబ్బులు కట్టమంటున్నారు.. వెంటనే లక్ష రూపాయలు పంపించు” అని ఫోన్ పెట్టేసింది. రాము ఏమాత్రం కంగారు పడకుండా తన పనిలో మునిగిపోయాడు. ఎందుకంటే ఆ వచ్చింది ఫేక్ కాల్ అని అతను ముందే పసిగట్టాడు. దానికి కారణం వారిద్దరూ పెట్టుకున్న ఒక రహస్య ‘సేఫ్టీ కోడ్’ వర్డ్.

కేవలం 30 సెకన్ల ఆడియో ఉంటే చాలట: ఈ రోజుల్లో సైబర్ మోసగాళ్లు ఎంత తెలివి మీరిపోయారంటే.. సోషల్ మీడియాలో మనం పెట్టే రీల్స్, వీడియోల నుంచి మన గొంతును ఈజీగా దొంగిలిస్తున్నారు. కేవలం 30 సెకన్ల ఆడియో ఉంటే చాలు.. అచ్చం మనలాగే మాట్లాడేలా ఏఐ (AI) సాయంతో వాయిస్‌ను క్లోన్ చేస్తున్నారు. ఇక అంతేకాదు, మన ఫ్యామిలీ మెంబర్స్ ఫోన్ నంబర్లు డిస్‌ప్లే అయ్యేలా నంబర్లను కూడా మార్చేస్తున్నారు.

సీక్రెట్ కోడ్ లేదా సేఫ్‌వర్డ్ అంటే ఏమిటి?: ఇలాంటి ఏఐ మోసాల నుంచి తప్పించుకోవడానికి సైబర్ నిపుణులు ఒక సూపర్ ఐడియా చెబుతున్నారు. అదే ‘పాస్‌ఫ్రేజ్’ లేదా ‘సేఫ్‌వర్డ్’. మన కుటుంబ సభ్యులు లేదా అత్యంత సన్నిహితుల మధ్య ఒక రహస్య పదం లేదా ఒక ప్రశ్నను ముందే మాట్లాడుకుని ఉంచుకోవాలి. ఇక ఎంత ఎమర్జెన్సీ ఫోన్ కాల్ వచ్చినా.. అవతలి వ్యక్తిని ఆ కోడ్ అడగాలి. వాళ్లు కరెక్ట్ ఆన్సర్ చెబితేనే నిజమైన కాల్ అని నమ్మాలి.

మన కోడ్ ఎలా ఉండాలి?: ఈ సీక్రెట్ కోడ్ అనేది ఎవరికీ తెలియకుండా కేవలం మన ఇంట్లో వారికి మాత్రమే తెలిసి ఉండాలి.ఇక  పుట్టినరోజులు, పాస్‌వర్డ్‌లు, లేదా పెంపుడు జంతువుల పేర్లు అస్సలు పెట్టకూడదు. ఇక ఈ కోడ్‌ను సోషల్ మీడియాలో గానీ, ఆన్‌లైన్‌లో గానీ ఎక్కడా షేర్ చేయకూడదు. రాజీవ్ తన భార్యతో పెట్టుకున్న కోడ్ ఏంటంటే.. “ఓటీటీ సినిమా” అని అడిగితే.. “సండే మ్యాగీ స్టోరీ” అని చెప్పాలి.

మోసగాళ్ల నుంచి తప్పించుకోవడానికి ఇతర చిట్కాలు: ఒకవేళ మీ ఇంట్లో వాళ్లే ఫోన్ చేశారని మీకు అనిపించినా.. ఏ మాత్రం అనుమానం వచ్చినా ఈ పనులు చేయండి. ఇక వెంటనే ఆడియో కాల్ కాస్తా వీడియో కాల్‌గా మార్చండి. కాల్ కట్ చేసి, మీ కాంటాక్ట్ లిస్ట్‌లో ఉన్న అదే నంబర్‌కు మీరే స్వయంగా తిరిగి కాల్ చేయండి. ఇక డబ్బులు పంపే ముందు ఒక్క నిమిషం ప్రశాంతంగా ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకోండి.

టెక్నాలజీ మనకు ఎంత ఉపయోగపడుతుందో.. సైబర్ నేరగాళ్లకు అంతగా వరంగా మారుతోంది. అందుకే ఇలాంటి ఎమర్జెన్సీ కాల్స్ రాగానే కంగారు పడకుండా, అలర్ట్‌గా ఉండటం చాలా ముఖ్యం. ఆలస్యం చేయకుండా ఈ రోజే మీ ఇంట్లో వాళ్లందరితో కూర్చుని ఒక రహస్య ‘సేఫ్‌వర్డ్’ క్రియేట్ చేసుకోండి. సైబర్ మోసాలకు దూరంగా ఉండండి.

గమనిక: పైన పేర్కొన్న భద్రతా చిట్కాలు సైబర్ క్రైమ్ నిపుణులు జారీ చేసిన హెచ్చరికలు మరియు సూచనల ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. సైబర్ మోసానికి గురైతే వెంటనే 1930 నంబర్‌కు కాల్ చేసి ఫిర్యాదు చేయండి.