ప్రతి నెలా వచ్చే శివరాత్రిని ‘మాస శివరాత్రి’ అని పిలుస్తాము. కానీ, మాఘ మాసంలో వచ్చే ‘మహా శివరాత్రి’ కి ఉన్న ప్రత్యేకత అపారం. ఆధ్యాత్మికంగా, శాస్త్రీయంగా ఈ రాత్రికి ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. విశ్వంలోని గ్రహాల అమరిక వల్ల ఈ రోజున మానవ శరీరంలో శక్తి సహజంగానే పైకి ప్రవహిస్తుంది. అందుకే ఈ రాత్రి చేసే జాగరణ, పూజ కోటి రెట్ల ఫలితాన్ని ఇస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం. ఆ విశేషాలేమిటో తెలుసుకుందాం..
మాస శివరాత్రి వర్సెస్ మహా శివరాత్రి: చాంద్రమాన కేలండర్ ప్రకారం ప్రతి నెలలో కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి నాడు మాస శివరాత్రి వస్తుంది. అంటే ఏడాదికి 12 శివరాత్రులు ఉంటాయి. కానీ మాఘ మాసంలో (ఫిబ్రవరి/మార్చి) వచ్చే శివరాత్రిని ‘మహా శివరాత్రి’ అంటారు. ఇది సంవత్సరంలో వచ్చే అన్ని శివరాత్రుల కంటే శక్తివంతమైనది. మిగిలిన నెలల్లో వచ్చేవి మనల్ని ఆధ్యాత్మిక పథంలో నడిపిస్తే, మహా శివరాత్రి మోక్షానికి మార్గం చూపుతుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
ఆధ్యాత్మిక కారణం: మహా శివరాత్రి అత్యంత పవిత్రం కావడానికి ప్రధాన కారణం ఆ రోజే పరమశివుడు, పార్వతీ దేవిని వివాహం చేసుకున్నారని నమ్ముతారు. ఇది ‘పురుషుడు’ (చైతన్యం) మరియు ‘ప్రకృతి’ (శక్తి) కలయికకు ప్రతీక. అలాగే, శివుడు తొలిసారిగా ‘లింగోద్భవం’ రూపంలో ఆవిర్భవించింది కూడా ఇదే రోజని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే ఈ రాత్రి చేసే ‘లింగోద్భవ కాల పూజ’కు అంతటి ప్రాముఖ్యత ఉంది.
శాస్త్రీయ మరియు ఖగోళ విశిష్టత: ఖగోళ శాస్త్రం ప్రకారం, మహా శివరాత్రి నాడు భూమి యొక్క ఉత్తరార్ధ గోళంలో గ్రహాల స్థితి అద్భుతంగా ఉంటుంది. ఈ రోజున భూమికి ఉండే అయస్కాంత శక్తి వల్ల వెన్నెముక నిటారుగా ఉంచి జాగరణ చేయడం వల్ల శరీరంలోని ‘కుండలినీ శక్తి’ అప్రయత్నంగానే మూలాధారం నుంచి సహస్రార చక్రం వైపు ప్రయాణిస్తుంది. ఇది మనిషిలో మానసిక ప్రశాంతతను, శారీరక ఆరోగ్యాన్ని పెంచుతుంది.
ఉపవాసం, జాగరణ ప్రాముఖ్యత: మహా శివరాత్రి నాడు భక్తులు రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, రాత్రంతా ‘శివనామస్మరణ’తో జాగరణ చేస్తారు. దీనివల్ల ఇంద్రియ నిగ్రహం పెరుగుతుంది. ఇతర శివరాత్రుల కంటే ఈ రోజున చేసే ధ్యానం పదివేల గంగా స్నానాలతో సమానమని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. మనలోని అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించి, జ్ఞానమనే వెలుగును ప్రసాదించే రాత్రి కాబట్టి దీనిని అత్యంత పవిత్రంగా భావిస్తారు.
మహా శివరాత్రి కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాదు, అది మనల్ని మనం పునరుద్ధరించుకునే ఒక గొప్ప అవకాశం. భక్తితో శివుని కొలిచి, నియమ నిష్ఠలతో ఆ రాత్రిని గడపడం వల్ల మనసులోని అశాంతి తొలగి, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి లభిస్తుంది.
