కోర్టుల్లో AI వినియోగంపై జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ కీలక వ్యాఖ్యలు

టెక్నాలజీ మారుతున్న కొద్దీ ప్రతి రంగంలోనూ మార్పులు వస్తున్నాయి. ఇప్పుడు న్యాయవ్యవస్థలో కూడా AI (ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్) హవా మొదలైంది. అయితే, కోర్టుల్లో రోబోలు లేదా సాఫ్ట్‌వేర్లు తీర్పులు ఇస్తే ఎలా ఉంటుంది? ఇదే విషయంపై సుప్రీంకోర్టు జడ్జి జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ తాజాగా కొన్ని కీలక వ్యాఖ్యలు చేశారు. AI అనేది ఒక అద్భుతమైన సాయం అని చెబుతూనే, దాని పరిమితుల గురించి ఆయన హెచ్చరించారు. ఆ విశేషాలేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.

AI ఒక పరికరం మాత్రమే.. జడ్జి కాదు: న్యాయమూర్తులకు పనులను వేగవంతం చేయడంలో AI ఎంతో హెల్ప్ అవుతుందని జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ అభిప్రాయపడ్డారు. వేల పేజీల డాక్యుమెంట్లను సెకన్లలో స్కాన్ చేయడం, పాత తీర్పులను వెతకడం వంటి పనులకు ఇది బెస్ట్ టూల్. కానీ, తీర్పు చెప్పే విషయంలో మాత్రం AI ఎప్పటికీ మనిషికి ప్రత్యామ్నాయం కాలేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.ఇక  ఫైనల్ డెసిషన్ అనేది ఎప్పుడూ ఒక హ్యూమన్ జడ్జి చేతుల్లోనే ఉండాలి.

ఎమోషన్స్ మరియు హ్యూమన్ టచ్ : కోర్టు కేసుల్లో కేవలం చట్టాలే కాదు, మనుషుల ఎమోషన్స్, సామాజిక పరిస్థితులు కూడా ఉంటాయి. AI అనేది కేవలం డేటా మరియు అల్గారిథమ్స్  మీద పనిచేస్తుంది. దానికి మనిషిలాగా జాలి, కరుణ లేదా ఒక సంఘటన వెనుక ఉన్న అసలు బాధ అర్థం కాదు. ఇక అందుకే, న్యాయం చేయడంలో ‘హ్యూమన్ ఇంటెలిజెన్స్’ చాలా ముఖ్యం. టెక్నాలజీ కేవలం సలహాదారుగా మాత్రమే ఉండాలని ఆయన పేర్కొన్నారు.

కేసుల పరిష్కారంలో స్పీడ్ పెరుగుతుంది: భారతదేశంలో కోర్టుల్లో పెండింగ్‌లో ఉన్న లక్షలాది కేసులను త్వరగా పరిష్కరించడానికి AI ఒక వరంగా మారుతుందని జస్టిస్ నాథ్ అన్నారు. లీగల్ రీసెర్చ్ చేయడం, కేసులను వర్గీకరించడం (Classification) వంటి పనులకు దీన్ని వాడటం వల్ల జడ్జిల విలువైన సమయం ఆదా అవుతుంది. దీనివల్ల సామాన్యులకు త్వరగా న్యాయం జరిగే అవకాశం ఉంది.

డేటా భద్రత మరియు రిస్క్ (Risks): AI వాడుతున్నప్పుడు మనం చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలని కూడా ఆయన హెచ్చరించారు. టెక్నాలజీ వల్ల డేటా లీక్ అయ్యే ఛాన్స్ ఉండొచ్చు లేదా అల్గారిథమ్స్ లో తప్పులు (Biases) ఉండవచ్చు. ఇక అందుకే పూర్తిస్థాయిలో టెక్నాలజీ మీద ఆధారపడటం ప్రమాదకరమని, దాన్ని ఒక సపోర్ట్ సిస్టమ్ లాగా మాత్రమే చూస్తూ బాధ్యతాయుతంగా ముందుకు వెళ్లాలని ఆయన సూచించారు.

న్యాయవ్యవస్థలో AI రాకను జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ స్వాగతించారు. కానీ అది ‘మాస్టర్’ కాకూడదు, కేవలం ‘సర్వెంట్’ లాగే ఉండాలని గుర్తుచేశారు. భవిష్యత్తులో టెక్నాలజీని వాడుకుంటూనే, మానవీయ విలువలతో కూడిన న్యాయాన్ని అందించడమే మన లక్ష్యం కావాలి.

ఈ సమాచారం జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ వివిధ లీగల్ కాన్ఫరెన్స్‌లలో చేసిన ప్రసంగాల సారాంశం ఆధారంగా ఇవ్వబడింది. న్యాయవ్యవస్థలో AI అమలు అనేది ఇంకా చర్చల దశలోనే ఉంది.