సాధారణంగా శ్రీరామనవమి అనగానే పగటిపూట జరిగే సీతారాముల కల్యాణం గుర్తొస్తుంది కదా! కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ఒంటిమిట్ట కోదండరామస్వామి ఆలయంలో మాత్రం కల్యాణం రాత్రివేళ, నిండు పున్నమి వెన్నెల్లో జరుగుతుంది. ఎన్నో అరుదైన ఆచారాలు, అద్భుతమైన పురాణ కథలు, చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉన్న ఈ క్షేత్రం గురించి వింటే ఎవరికైనా ఆశ్చర్యం కలగక మానదు. భక్తుల పాలిట కల్పవల్లిగా మారిన ఈ ఆలయ విశేషాలు మీకోసం.
వెన్నెల్లో సీతారాముల కల్యాణం.. చంద్రుడి కోరిక వెనుక కథేంటి?: విష్ణుమూర్తి, లక్ష్మీదేవుల వివాహాన్ని పగటిపూట చూడలేకపోయినందుకు ఆమె సోదరుడైన చంద్రుడు చాలా బాధపడ్డాడట. అప్పుడు విష్ణువు.. తాను రామావతారంలో భూమిపైకి వచ్చినప్పుడు నీ సమక్షంలోనే కల్యాణం చేసుకుంటానని చంద్రుడికి వరమిచ్చారట. అందుకే ఇక్కడ శ్రీరామనవమి నాడు కాకుండా, చైత్ర శుద్ధ పౌర్ణమి నాడు ఆరుబయట వెన్నెల్లో, నిండు చంద్రుడు సాక్షిగా స్వామివారి కల్యాణం జరిపిస్తారు. ఈ అద్భుత ఘట్టాన్ని చూడటానికి రెండు కళ్లూ సరిపోవు!
జాంబవంతుడు ప్రతిష్టించిన ఏకశిలా విగ్రహాలు: ఈ ఆలయంలోని మరో పెద్ద విశేషం ఏంటంటే.. ఇక్కడి సీతారామ లక్ష్మణుల విగ్రహాలు ఒకే శిలపై చెక్కబడ్డాయి. వీటిని స్వయంగా రామాయణ కాలం నాటి జాంబవంతుడే ప్రతిష్టించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అంతేకాదు, సాధారణంగా రామాలయాల్లో గర్భగుడిలోనే ఉండే హనుమంతుడు, ఇక్కడ మాత్రం ఆలయం వెలుపల ‘సంజీవరాయుడి’గా కొలువై ఉన్నాడు. లక్ష్మణుడి ప్రాణాలు కాపాడేందుకు సంజీవని తెచ్చిన గుర్తుగా ఆయన్ని అలా బయట ప్రతిష్టించారు.
‘పలికేడిది భాగవతమట..’ పోతన భక్తికి నిదర్శనం: తెలుగు వారికి బమ్మెర పోతన గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పక్కర్లేదు కదా! భాగవతాన్ని తెలుగులోకి అనువదించిన పోతనామాత్యుడు ఈ ఒంటిమిట్ట కోదండరాముడి పరమ భక్తుడు. “పలికేడిది భాగవతమట పలికించేడి వాడు రామభద్రుడట” అంటూ తాను రాసిన కావ్యాన్ని ఈ క్షేత్రంలోని రామయ్యకే అంకితం ఇచ్చారు. ఇక్కడి ఆలయ ప్రాంగణంలో పోతనకు సంబంధించిన ప్రాచీన శిలాశాసనాలు నేటికీ మనకు కనిపిస్తాయి.
అన్నప్రసాదం నుంచి తలంబ్రాల దాకా అన్నీ స్పెషలే: ఈ ఆలయం కులమతాలకు అతీతమైనదిగా పేరుగాంచింది. టిప్పు సుల్తాన్ ప్రతినిధి ఇమాం బేగ్ భక్తుల కోసం ఇక్కడ ఒక బావిని తవ్వించడం, మాల ఓబన్న చేత స్వామివారికి హారతి ఇప్పించడం ఇక్కడి విశేషాలు. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత 2015లో ఈ ఆలయాన్ని తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (TTD) లో విలీనం చేశారు. నాటి నుంచి ఏటా ప్రభుత్వం తరఫున పట్టువస్త్రాలు సమర్పించి, బ్రహ్మోత్సవాలను అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తున్నారు.
దండకారణ్యంగా పిలవబడే ఈ ప్రాంతంలో సీతమ్మ దప్పిక తీర్చడానికి రాముడు బాణంతో తెచ్చిన రామతీర్థం, లక్ష్మణతీర్థాలు ఇప్పటికీ భక్తులను అలరిస్తూనే ఉన్నాయి. ఇలాంటి ఎన్నో చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు ఉన్న ఒంటిమిట్ట రామయ్య సన్నిధిలో ఈరోజు పౌర్ణమి సందర్భంగా జరిగే కల్యాణాన్ని చూసి తరించడానికి భక్తులు, ప్రముఖులు భారీగా తరలివస్తున్నారు.
గమనిక: ఏటా చైత్ర శుద్ధ పౌర్ణమి రోజున జరిగే ఈ కల్యాణ వేడుకలకు టీటీడీ (TTD) వారు ప్రత్యేకంగా అన్నప్రసాదం, ముత్యాల తలంబ్రాల పంపిణీ ఏర్పాట్లు చేస్తారు.
