వసంత రుతువు రాకతో ప్రకృతి పులకించే వేళ రంగుల పండుగ హోలీకి ముందు వచ్చే అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం ‘హోలికా దహనం’. దీనినే మనం ‘కామ దహనం’ అని కూడా పిలుచుకుంటాం. చెడు ఎంత శక్తివంతమైనదైనా ధర్మం ముందు తలవంచక తప్పదని చాటిచెప్పే అద్భుతమైన వేడుక ఇది. అగ్ని సాక్షిగా మనలోని అరిషడ్వర్గాలను, ప్రతికూల ఆలోచనలను దహనం చేసి, ఆధ్యాత్మిక కాంతితో కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభించడమే ఈ పండుగలోని అసలు పరమార్థం. అందరు చేసుకుంటారు కానీ, ఆ పౌరాణిక రహస్యాలేంటో తెలుసుకోవటం కూడ ముఖ్యమే మరి అవి ఇప్పుడు చూద్దాం.
హోలికా దహనం వెనుక హిరణ్యకశ్యపుడు, ప్రహ్లాదుడు మరియు హోలిక కథ అందరికీ తెలిసిందే. విష్ణు భక్తుడైన ప్రహ్లాదుడిని అంతం చేయడానికి, అగ్నిలో కాలదు అనే వరం ఉన్న హోలిక అతడిని ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకుని మంటల్లో దూకుతుంది. కానీ, దైవ సంకల్పంతో భక్తి ముందు అహంకారం ఓడిపోతుంది. హోలిక అగ్నికి ఆహుతి కాగా, ప్రహ్లాదుడు సురక్షితంగా బయటపడతాడు. ఈ విజయానికి ప్రతీకగానే ఏటా ఫాల్గుణ పౌర్ణమి నాటి రాత్రి హోలికను దహిస్తూ చెడుపై విజయాన్ని జరుపుకుంటాం.
2026లో హోలికా దహనం మార్చి 2వ తేదీ రాత్రి నుండి ప్రారంభమై, మార్చి 3వ తేదీ వేకువజామున ముగిసే శుభ తరుణం వరకు చేసుకుంటారు. ఇక పౌర్ణమి తిథి మార్చి 2 సాయంత్రం 5:55 గంటలకు ప్రారంభం కాగా, భద్ర కాలం ముగిసిన తర్వాత మార్చి 3 ఉదయం 6:23 గంటల కు హోలిక దహనం జరుపుకోవడం శ్రేయస్కరం. ఈ సమయంలో బియ్యం, కర్పూరం, ఎండు కొబ్బరి వంటి పూజా ద్రవ్యాలను అగ్నిలో వేసి అగ్నిదేవుడిని పూజించడం, ఆ విభూది ధరించడం వల్ల గాలిలోని దోషాలు పోవడమే కాక, మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుంది.
హోలికా దహనం కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు, ఇది సమాజంలో ఐక్యతను పెంచే వేడుక. వీధిలోని వారంతా ఒక్కచోట చేరి మంటల చుట్టూ తిరుగుతూ మంత్రోచ్ఛారణలు చేయడం వల్ల సామూహిక శక్తి పెంపొందుతుంది. మనసులోని ఈర్ష్య, ద్వేషాలను ఈ అగ్నిలో కాల్చివేసి, స్వచ్ఛమైన మనసుతో మరుసటి రోజు రంగుల హోలీని ఆడుకోవాలని పెద్దలు చెబుతుంటారు. ఈ ఆధ్యాత్మిక ప్రక్రియ ద్వారా మనకు తెలియకుండానే ఒక గొప్ప సానుకూల శక్తి మనలో నిండుతుంది.
హోలికా దహనం అనేది బాహ్యంగా కనిపించే మంటల వేడుక కాదు, అది అంతర్గత శుద్ధీకరణ. అజ్ఞానమనే చీకటిని జ్ఞానమనే అగ్నితో పారద్రోలి, ఆనందమయమైన జీవితానికి పునాది వేసుకోవడమే ఈ పండుగ ఇచ్చే గొప్ప సందేశం.
గమనిక: హోలికా దహనం చేసే సమయంలో పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. మంటల వద్ద పిల్లలు, వృద్ధులు అప్రమత్తంగా ఉండటం అవసరం.
