మహిళల జీవితంలో మెనోపాజ్ అనేది ఒక సహజమైన ప్రక్రియే అయినా, ఆ సమయంలో ఎదురయ్యే శారీరక, మానసిక మార్పులు వారిని ఎంతో ఇబ్బంది పెడతాయి. ఈ క్లిష్ట సమయంలో మహిళలకు అండగా నిలవడానికి మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక ‘మెనోపాజ్ క్లినిక్లను’ ప్రారంభించింది. దేశంలోనే ఒక రాష్ట్రం మహిళల కోసం ఇలాంటి ప్రత్యేక చొరవ తీసుకోవడం ఇదే మొదటిసారి. ఈ క్లినిక్లు మహిళల జీవితాల్లో ఎలాంటి మార్పు తీసుకురాబోతున్నాయో చూద్దాం.
సాధారణంగా 45 నుండి 55 ఏళ్ల మధ్య మహిళల్లో మెనోపాజ్ దశ మొదలవుతుంది. ఈ సమయంలో హార్మోన్ల మార్పుల వల్ల విపరీతమైన కోపం, నిద్రలేమి, కీళ్ల నొప్పులు మరియు ‘హాట్ ఫ్లాషెస్’ (అకస్మాత్తుగా ఒంట్లో వేడి రావడం) వంటి సమస్యలు ఎదురవుతాయి. మన సమాజంలో వీటిని కేవలం వయసుతో వచ్చే సమస్యలుగా చూస్తారే తప్ప, సరైన వైద్యం అవసరమని గుర్తించరు.
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ఈ క్లినిక్లలో నిపుణులైన గైనకాలజిస్టులు మహిళలకు కౌన్సెలింగ్ ఇవ్వడంతో పాటు, అవసరమైన హార్మోన్ థెరపీ మరియు పోషకాహార సలహాలను అందిస్తారు. ఇది మహిళలు తమ ద్వితీయార్ధ జీవితాన్ని ఆరోగ్యంగా గడపడానికి తోడ్పడుతుంది.
ఈ మెనోపాజ్ క్లినిక్లు కేవలం కౌన్సెలింగ్కే పరిమితం కాకుండా, మహిళల్లో ఈ వయసులో వచ్చే ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలపై కూడా దృష్టి సారిస్తాయి. ఎముకల బలహీనత (Osteoporosis), రక్తపోటు మరియు గుండె సంబంధిత వ్యాధులను ముందుగానే గుర్తించడానికి స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు నిర్వహిస్తారు.
అలాగే, మానసిక ప్రశాంతత కోసం యోగా మరియు ధ్యానం వంటి వాటిపై అవగాహన కల్పిస్తారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని మహిళలకు కూడా ఈ సేవలు అందుబాటులోకి రావడం వల్ల, వారు తమ ఇబ్బందులను మొహమాటపడకుండా వైద్యులతో పంచుకునే అవకాశం కలుగుతుంది. ఇది మహిళా సాధికారతకు మరియు ఆరోగ్యకరమైన సమాజ నిర్మాణానికి ఒక బలమైన పునాది.
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రారంభించిన ఈ మెనోపాజ్ క్లినిక్లు మహిళల ఆరోగ్యంపై ఉన్న సామాజిక అపోహలను తొలగించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. ఇతర రాష్ట్రాలు కూడా ఇదే బాటలో నడిస్తే, దేశవ్యాప్తంగా మధ్యవయసు మహిళలు ఎదుర్కొంటున్న అనేక నిశ్శబ్ద పోరాటాలకు ముగింపు పలకవచ్చు.
 అనేది ఒక సహజమైన ప్రక్రియే అయినా, ఆ సమయంలో ఎదురయ్యే శారీరక, మానసిక మార్పులు వారిని){kind=link}