అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు కూడా ల్యాప్టాప్ ముందు కూర్చోవాలా? లేక హాయిగా విశ్రాంతి తీసుకుని కోలుకోవాలా? ఈ విషయంలో యూరప్ దేశాలు ప్రపంచానికే ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నాయి. అక్కడ ఉద్యోగి ఆరోగ్యం ప్రథమ ప్రాధాన్యత. కానీ, ప్రపంచానికి ఐటీ సేవలందిస్తున్న భారత్లో మాత్రం ‘సిక్ లీవ్’ తీసుకోవడం అనేది ఒక యుద్ధంలాంటిదే. యూరప్ దేశాలు ఎందుకు ఈ విషయంలో ముందంజలో ఉన్నాయి? మన దేశంలో ఈ విధానం అమలులో ఎదురవుతున్న సవాళ్లేంటి? ఆ ఆసక్తికరమైన అంశాలను ఇప్పుడు విశ్లేషిద్దాం.
సిక్ లీవ్లో యూరప్ ముందంజ: పని-జీవన సమతుల్యత (Work-Life Balance) గురించి చర్చ వచ్చినప్పుడు యూరప్ పేరు మారుమోగిపోతుంది. ముఖ్యంగా జర్మనీ, నెదర్లాండ్స్, నార్వే వంటి దేశాల్లో ఉద్యోగికి జబ్బు చేస్తే, వేతనంలో నయా పైసా తగ్గకుండా సుదీర్ఘ కాలం సెలవు తీసుకునే వెసులుబాటు ఉంది. కొన్ని చోట్ల డాక్టర్ సర్టిఫికేట్ లేకుండానే మూడు రోజుల వరకు ‘సెల్ఫ్-డిక్లేర్డ్’ సిక్ లీవ్స్ వాడుకోవచ్చు.
యూరప్ ఎందుకు భిన్నంగా ఉంది?: యూరప్ దేశాల ఆలోచనా విధానం చాలా స్పష్టం: “అనారోగ్యంతో ఉన్న ఉద్యోగి పని చేస్తే అది సంస్థకు నష్టం”. జబ్బుతో ఆఫీసుకి వస్తే ఇతరులకు ఇన్ఫెక్షన్ సోకడమే కాకుండా, పని నాణ్యత కూడా పడిపోతుంది. అందుకే అక్కడ ‘రైట్ టు డిస్కనెక్ట్’ వంటి చట్టాలు బలంగా ఉన్నాయి. ఉద్యోగి మానసిక, శారీరక ఆరోగ్యం బాగుంటేనే ఉత్పాదకత పెరుగుతుందని వారు నమ్ముతారు.
భారత్లో పరిస్థితి ఏమిటి?: భారత్లో పరిస్థితి దీనికి భిన్నం. మన దగ్గర ‘సిక్ లీవ్’ తీసుకోవాలంటే అది ఒక అపరాధం చేసినట్లు భావించే సంస్కృతి ఇంకా పోలేదు.
అధిక జనాభా – విపరీతమైన పోటీ: నువ్వు పని చేయకపోతే నీ స్థానాన్ని భర్తీ చేయడానికి వందల మంది సిద్ధంగా ఉన్నారనే భయం.
లేబర్ చట్టాల అమలు: మన దగ్గర చట్టాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రైవేట్ మరియు అన్-ఆర్గనైజ్డ్ రంగాల్లో అవి సరిగ్గా అమలు కావు.
వర్క్ కల్చర్: సెలవు తీసుకోకుండా పని చేయడాన్ని ‘అంకితభావం’గా భావించే తప్పుడు ధోరణి మన దగ్గర ఉంది. దీనివల్ల ‘బర్న్ అవుట్’ సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి.
ఇటీవల కాలంలో కొన్ని భారతీయ స్టార్టప్లు ‘అన్లిమిటెడ్ సిక్ లీవ్స్’ వంటి ప్రయోగాలు చేస్తున్నాయి. కానీ, ఇది దేశవ్యాప్తంగా ఒక సంస్కృతిగా మారాలంటే కంపెనీల మైండ్సెట్ మారాలి. ఉద్యోగి యంత్రం కాదు, మనిషి అని గుర్తించినప్పుడే యూరప్ వంటి విప్లవాత్మక మార్పులు భారత్లో సాధ్యమవుతాయి.
