ముక్కు దిబ్బడ వేయగానే మనలో చాలామంది వెంటనే అది సైనస్ సమస్యే అని నిర్ధారణకు వచ్చేస్తుంటారు. కానీ ప్రతిసారీ ముక్కు బ్లాక్ అవ్వడానికి సైనస్ కారణం కాకపోవచ్చు. తరచుగా ముక్కు మూసుకుపోవడం వల్ల శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలగడం చికాకు పుట్టడం వంటివి మన దైనందిన జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. అసలు ముక్కు ఎందుకు బ్లాక్ అవుతుంది? సైనస్ కాకుండా మరే ఇతర కారణాలు ఉండవచ్చు అనే ఆసక్తికరమైన విషయాలను, వాటి వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలను క్లుప్తంగా తెలుసుకుందాం.
ముక్కు బ్లాక్ అవ్వడానికి ప్రధాన కారణం ముక్కు లోపల ఉండే రక్తనాళాలు వాపుకు గురికావడం. దీనిని వైద్య పరిభాషలో ‘నాసల్ కంజెషన్’ అంటారు. చాలామంది దీనిని సైనస్ ఇన్ఫెక్షన్ అని పొరబడతారు కానీ సాధారణ జలుబు అలర్జీలు లేదా వాతావరణంలో వచ్చే మార్పుల వల్ల ముక్కు లోపలి పొరలు ఉబ్బి గాలి ఆడే మార్గాన్ని అడ్డుకుంటాయి.
ముఖ్యంగా దుమ్ము, ధూళి, పెంపుడు జంతువుల వెంట్రుకలు లేదా పుప్పొడి రేణువుల వల్ల వచ్చే ‘అలర్జిక్ రైనిటిస్’ ఈ సమస్యకు ముఖ్య కారణం. అలాగే ముక్కు మధ్యలో ఉండే ఎముక ఒక వైపుకు వంగి ఉండటం వల్ల కూడా ఒక వైపు ముక్కు ఎప్పుడూ బ్లాక్ అయినట్లు అనిపిస్తుంది.
మరో ముఖ్యమైన కారణం ముక్కులో పెరిగే చిన్నపాటి కండరాలు లేదా పాలిప్స్. ఇవి క్యాన్సర్ కణతులు కాకపోయినప్పటికీ ముక్కు రంధ్రాలను మూసివేసి శ్వాసకు ఆటంకం కలిగిస్తాయి. అలాగే, మనం వాడే కొన్ని రకాల నాసల్ స్ప్రేలను అతిగా ఉపయోగించడం వల్ల ‘రీబౌండ్ కంజెషన్’ ఏర్పడి ముక్కు మరింత ఎక్కువగా బ్లాక్ అయ్యే అవకాశం ఉంది.
వాతావరణంలో తేమ శాతం తగ్గడం లేదా గాలిలో పొడిదనం పెరగడం వల్ల ముక్కు లోపలి భాగం పొడిబారి కూడా దిబ్బడ వేస్తుంది. కాబట్టి ముక్కు బ్లాక్ అయిన ప్రతిసారీ యాంటీబయోటిక్స్ వాడకుండా అసలు అది అలర్జీనా లేక నిర్మాణపరమైన లోపమా అనేది గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం.
చెప్పకుండా చెప్పాలంటే, ముక్కు బ్లాక్ అవ్వడం అనేది ఒక లక్షణం మాత్రమే వ్యాధి కాదు. ఆవిరి పట్టడం ఉప్పు నీటితో ముక్కును శుభ్రం చేసుకోవడం వంటి సహజ పద్ధతుల ద్వారా చాలావరకు ఉపశమనం పొందవచ్చు.
అయితే సమస్య దీర్ఘకాలంగా వేధిస్తుంటే మాత్రం అది సైనస్ అని భ్రమపడకుండా నిపుణులైన ఈఎన్టి (ENT) వైద్యుడిని సంప్రదించి సరైన కారణాన్ని తెలుసుకోవడం ఉత్తమం. సరైన జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే హాయిగా శ్వాస తీసుకోవడం పెద్ద కష్టమేమీ కాదు.
