పశ్చిమాసియా (Middle East) లో నెలకొన్న యుద్ధ మేఘాలు ప్రపంచ దేశాలను కలవరపెడుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ముడి చమురు, గ్యాస్ ధరలు పెరుగుతాయేమోనన్న భయం అందరిలోనూ ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో, “మన దేశంలో కరెంట్ కోతలు విధిస్తారా? పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు భారత విద్యుత్ రంగాన్ని దెబ్బతీస్తాయా?” అనే ప్రశ్నలు సామాన్యుల మెదడులో మెదులుతున్నాయి. అయితే, భారతీయులు ఈ విషయంలో ఆందోళన చెందాల్సిన పనిలేదని కేంద్ర విద్యుత్ శాఖ భరోసా ఇస్తోంది. అసలు మన ధీమాకు కారణమేంటో ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలేంటో ఇప్పుడు వివరంగా చూద్దాం.
యుద్ధం వస్తే చీకట్లేనా? భారత్ వద్ద ఉన్న ‘ప్లాన్ బి’ ఏంటి?: పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం అంటే అందరికీ గుర్తొచ్చేది గ్యాస్ సరఫరా నిలిచిపోవడం. కానీ, భారత్ తన విద్యుత్ అవసరాల కోసం గ్యాస్పై ఆధారపడటం చాలా తక్కువ. మన దేశ మొత్తం విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో గ్యాస్ ఆధారిత ప్లాంట్ల వాటా కేవలం 2% నుండి 3% మాత్రమే. కాబట్టి, అక్కడ యుద్ధం వల్ల గ్యాస్ ధరలు పెరిగినా లేదా సరఫరా ఆగినా, మన ఇళ్లలో బల్బులు ఆరిపోయే పరిస్థితి రాదు. మనకు బొగ్గు, సౌర శక్తి (Solar), పవన శక్తి (Wind) వంటి ప్రత్యామ్నాయ వనరులు పుష్కలంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి.
ముంద్రా ప్లాంట్: వేసవిలో విద్యుత్ డిమాండ్ రికార్డు స్థాయికి చేరుతుంటుంది. దీనిని తట్టుకోవడానికి ప్రభుత్వం వ్యూహాత్మకంగా అడుగులు వేస్తోంది. గుజరాత్లోని ముంద్రాలో 4,000 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కలిగిన భారీ ప్లాంట్ను దిగుమతి చేసుకున్న బొగ్గుతో నడిపిస్తున్నారు. స్వదేశీ బొగ్గు నిల్వలను కాపాడుకుంటూనే, అదనపు అవసరాల కోసం ఈ ప్లాంట్ను సిద్ధం చేయడం వల్ల విద్యుత్ కొరత ఏర్పడకుండా జాగ్రత్త పడుతున్నారు.
వేసవిలో విద్యుత్ డిమాండ్ రికార్డు స్థాయికి చేరుతుంటుంది. దీనిని తట్టుకోవడానికి ప్రభుత్వం వ్యూహాత్మకంగా అడుగులు వేస్తోంది. గుజరాత్లోని ముంద్రాలో 4,000 మెగావాట్ల సామర్థ్యం కలిగిన భారీ ప్లాంట్ను దిగుమతి చేసుకున్న బొగ్గుతో నడిపిస్తున్నారు. స్వదేశీ బొగ్గు నిల్వలను కాపాడుకుంటూనే, అదనపు అవసరాల కోసం ఈ ప్లాంట్ను సిద్ధం చేయడం వల్ల విద్యుత్ కొరత ఏర్పడకుండా జాగ్రత్త పడుతున్నారు.
ఎన్టీపీసీ బ్యాటరీ స్టోరేజ్: సౌర విద్యుత్ పగలు మాత్రమే అందుబాటులో ఉంటుందనేది పాత మాట. ఈ సమస్యను అధిగమించడానికి ఎన్టీపీసీ (NTPC) జూన్ నెలలో తన తొలి బ్యాటరీ స్టోరేజ్ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించబోతోంది. దీనివల్ల పగలు ఉత్పత్తి అయిన అధిక విద్యుత్తును స్టోర్ చేసి, డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉన్న రాత్రి సమయాల్లో గ్రిడ్కు సరఫరా చేస్తారు. సాంకేతికతను వాడుకుంటూ విదేశీ ఇంధనాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం ఒక గొప్ప పరిణామం.
గ్యాస్ సంక్షోభాన్ని అధిగమించడం ఎలా?: ఒకవేళ అంతర్జాతీయంగా గ్యాస్ ధరలు పెరిగితే మన ప్లాంట్లు మూతపడతాయా అంటే.. దానికి సమాధానం “లేదు”. ఇప్పటికే ఉన్న గ్యాస్ ఆధారిత ప్లాంట్లకు అవసరమైన ఇంధనాన్ని ఇతర దేశాల నుంచి సేకరించడానికి ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉంది. ఇక అయితే, గ్యాస్ వాటా తక్కువ కాబట్టి దాని ప్రభావం మన విద్యుత్ బిల్లులపై లేదా సరఫరాపై నామమాత్రంగానే ఉంటుందని విద్యుత్ శాఖ కార్యదర్శి పంకజ్ అగర్వాల్ స్పష్టం చేశారు.
యుద్ధం ఎక్కడ జరిగినా దాని ప్రభావం ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఉంటుంది, కానీ భారత్ తన విద్యుత్ రంగాన్ని పటిష్టం చేసుకోవడం ద్వారా ఆ ముప్పును సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొంటోంది. మనకు ఉన్న బొగ్గు గనులు, వేగంగా విస్తరిస్తున్న పునరుత్పాదక ఇంధన వనరులు మనకు రక్షణ కవచాలుగా నిలుస్తున్నాయి. కాబట్టి పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతల వల్ల భారత్ చీకట్లోకి వెళ్లే ప్రసక్తే లేదు అంటున్నారు నిపుణులు.
