వారమంతా ఆఫీసు పనులతో అలసిపోయి వీకెండ్లో లేవకుండా ఒకేసారి పది గంటలు పడుకుంటున్నారా? శని, ఆదివారాలు ఆలస్యంగా నిద్రలేవడం మీకు హాయిగా అనిపించవచ్చు, కానీ ఇది మీ శరీరానికి ‘సోషల్ జెట్లాగ్’ అనే పెద్ద సమస్యను తెచ్చిపెడుతోంది. విదేశాలకు వెళ్లినప్పుడు కలిగే జెట్లాగ్ లాగే నిద్ర సమయాల్లో వచ్చే ఈ మార్పు మీ ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. అసలు వీకెండ్ నిద్ర వెనుక ఉన్న ఆ విస్తుపోయే నిజాలు ఏమిటో సరళంగా తెలుసుకుందాం.
ఏమిటీ సోషల్ జెట్లాగ్?: వారమంతా ఒక సమయానికి నిద్రలేచి, వీకెండ్లో మాత్రం దానికి భిన్నంగా అర్థరాత్రి వరకు మేల్కొని ఉండటం లేదా మరుసటి రోజు మధ్యాహ్నం వరకు పడుకోవడాన్ని ‘సోషల్ జెట్లాగ్’ అంటారు. మన శరీరానికి ఒక జీవ గడియారం (Circadian Rhythm) ఉంటుంది. వారం రోజులు ఒక పద్ధతికి అలవాటుపడిన శరీరం వీకెండ్లో మీరు చేసే మార్పుల వల్ల అయోమయానికి గురవుతుంది.
దీనివల్ల సోమవారం ఉదయం నిద్రలేవగానే విపరీతమైన బద్ధకం, తలనొప్పి మరియు చిరాకు కలుగుతాయి. ఈ నిద్ర వ్యత్యాసం మీరు ఒక దేశం నుండి మరో దేశానికి విమానంలో వెళ్ళినప్పుడు కలిగే శారీరక ఒత్తిడితో సమానం.
ఆరోగ్యంపై పడే తీవ్ర ప్రభావం: వీకెండ్లో ఎక్కువ సేపు పడుకోవడం వల్ల నిద్ర మత్తు తీరుతుందని మనం అనుకుంటాం, కానీ వాస్తవానికి ఇది గుండె ఆరోగ్యం మరియు జీర్ణక్రియపై ప్రభావం చూపుతుంది. సోషల్ జెట్లాగ్ వల్ల టైప్-2 డయాబెటిస్ ఊబకాయం మరియు రక్తపోటు పెరిగే ప్రమాదం ఉందని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.
మన శరీరంలోని హార్మోన్ల సమతుల్యత దెబ్బతినడం వల్ల అనవసరమైన ఆకలి పెరిగి, బరువు పెరగడానికి కారణమవుతుంది. కేవలం నిద్ర సమయాలను అస్థిరంగా మార్చుకోవడం వల్లే మానసిక ఆందోళన మరియు ఏకాగ్రత లోపించడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
స్థిరమైన నిద్రతోనే అసలైన ఉపశమనం: ఆరోగ్యంగా ఉండాలంటే వీకెండ్లో కూడా వారం రోజుల్లాగే ఒకే సమయానికి పడుకుని, ఒకే సమయానికి నిద్రలేవడం ఉత్తమ మార్గం. నిద్రలో నాణ్యత ముఖ్యం కానీ సమయం కాదు. వీకెండ్లో మీకు విశ్రాంతి కావాలనుకుంటే మధ్యాహ్నం ఒక 20 నిమిషాల పాటు చిన్న కునుకు తీయండి అంతేకానీ ఉదయం నిద్రను గంటల తరబడి పొడిగించకండి.
గమనిక: మీకు దీర్ఘకాలికంగా నిద్రలేమి సమస్యలు ఉన్నా లేదా వీకెండ్ నిద్ర తర్వాత కూడా నీరసంగా అనిపిస్తున్నా అది ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలకు సంకేతం కావచ్చు. అటువంటి సందర్భాల్లో స్లీప్ స్పెషలిస్ట్ను సంప్రదించడం మంచిది.
